Qalam surasi — Oyat 49

Kalimalarning ma'nolari:

• تداركه (Tadorakahu): Uni idrok etdi, yetib oldi, qamrab oldi.
• نعمة (Ni'mat): Rahmat, marhamat, inoyat.
• نبذ (Nubiza): Tashlandi, uloqtirildi.
• العراء (Al-'Aro'): Bo'm-bo'sh, ochiq, hech qanday o'simlik va boshpana bo'lmagan yer, sahro.
• مذموم (Mazmum): Ayblangan, malomat qilingan, yomonlangan holda.

Tafsir:

Agar Yunus alayhissalomga Robbi tomonidan rahmat va marhamat yetib bormaganida edi, u kit (katta baliq) qornidan ochiq va bo'm-bo'sh yerga, hech qanday daraxt va boshpana bo'lmagan sahroga, o'ziga yarasha ayb va malomatga qolgan holda tashlangan bo'lardi. Ya'ni, u baliq qornida qolib ketib, o'sha yerda halok bo'lishi yoki quruqlikka chiqarilganda ham o'z xatosi tufayli xo'r-u zor va la'natlangan holatda uloqtirilishi mumkin edi. Ammo Alloh taoloning o'z bandasiga bo'lgan mehribonligi va inoyati uni o'z vaqtida idrok etdi, tavbasini qabul qildi va uni bu xo'rlikdan, malomatdan saqlab qoldi. Shuning uchun u baliq qornidan sog'-salomat, pokiza va gunohlaridan tozalangan holda chiqarildi. Bu hol uning gunohi tufayli emas, balki Allohning rahmati tufayli yuz berdi.

Foydalar va saboqlar:

1. Alloh taoloning rahmati bandalariga juda yaqindir. Bandasi gunoh qilib, xato qilsa ham, tavba qilib Unga yuzlansa, U zudlik bilan uni kechiradi va rahmati bilan qamrab oladi.
2. Inson o'z kuchi va qudratiga emas, balki Allohning inoyatiga tayanmog'i lozim. Agar Alloh rahm qilmasa, hech kim najot topa olmaydi.
3. Musibat va qiyinchiliklar ichida qolgan banda Allohdan umidini uzmasligi kerak. Eng og'ir vaziyatda ham Allohning rahmati yetib kelishi mumkin.
4. Bu voqea bizga sabr qilishni va shoshilmaslikni o'rgatadi. Yunus alayhissalomning shoshilishi sababli bunday sinovga uchragan bo'lsa, sabr qilgan kishi esa yaxshi oqibatga erishadi.
5. Alloh taolo o'z payg'ambarlarini ham gunoh va xatolardan saqlashini, ularni tarbiyalashini va ulug'lashini ko'rsatadi. Bu esa payg'ambarlarga bo'lgan muhabbat va hurmatimizni yanada oshiradi.