Аль-Калам сүресі — Аят 49

1. Қиын сөздердің мағынасы:

• تَدَارَكَهُ: оны қамтып, жетіп, мейіріміне бөледі.
• نِعْمَةٌ: игілік, рақым, мейірім.
• لَنُبِذَ: әлбетте лақтырылар еді, тасталар еді.
• الْعَرَاءِ: ашық, құрғақ, ешнәрсе өспейтін жер, дала.
• مَذْمُومٌ: жазғырылған, айыпталған, мінелген.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Юнус пайғамбардың (ғ.с.) оқиғасына қатысты айтылған. Ол қауымының иман келтірмеуіне ашуланып, олардан рұқсатсыз кетіп қалды. Содан кейін кемеге мініп, кемедегілер құрлыққа жету үшін жүкті жеңілдету мақсатында жеребе тастады. Жеребе Юнусқа (ғ.с.) түсіп, ол теңізге тасталды да, үлкен балық оны жұтып қойды. Балықтың ішінде ол қатты қиналып, Аллаһқа тәубе етіп, кешірім сұрады. Аллаһ оның тәубесін қабыл етіп, оған рақым етті.

Осы аятта Аллаһ былай дейді: егер Раббысының рақымы мен мейірімі оны қамтымағанда, ол балықтың ішінен ашық, құрғақ далаға лақтырылып, жазғырылған, айыпталған күйде қалар еді. Бірақ Аллаһ оған рақым етіп, тәубесін қабыл етті, сондықтан ол мінелмей, керісінше пайғамбарлық дәрежесі сақталып, салиқалы құлдардың қатарында болды.

Бұл аят Мұхаммед пайғамбарға (с.ғ.с.) жұбату ретінде айтылған: қауымының қарсылығына сабыр ет, Юнус пайғамбар сияқты асығыс әрекет етпе. Аллаһтың рақымы әрқашан сабыр еткендерге жетеді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһтың рақымы мен мейірімі кез келген қиындықтан құтқарады. Егер Аллаһтың игілігі болмаса, адам өз күшімен ешнәрсе істей алмайды.
• Тәубе ету — құтқарылудың жолы. Юнус пайғамбар (ғ.с.) балықтың ішінде тәубе етіп, Аллаһ оны кешірді.
• Сабыр ету — иманның көрсеткіші. Асығыс шешім қабылдау адамды қиындыққа душар етуі мүмкін.
• Аллаһ әділ әрі рақымды. Ол күнәһар құлын да тәубе еткенде кешіреді, тіпті пайғамбарлық дәрежесін де сақтайды.
• Бұл аят бізге үміт береді: қандай қиындыққа тап болсақ та, Аллаһқа бет бұрып, кешірім сұрасақ, Оның рақымы бізді де қамтиды.