Аль-Араф сүрөсү — Аят 188

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• لَا أَمْلِكُ — ээ эмесмин, күчүм жетпейт, өзүм чече албаймын.
• نَفْعًا — пайда, жакшылык, кызык.
• ضَرًّا — зыян, жамандык, кырсык.
• الْغَيْبَ — кайып, көзгө көрүнбөгөн, жашыруун нерселер; келечекти билүү.
• لَاسْتَكْثَرْتُ — көбөйтмөкмүн, мол кылмакмын.
• السُّوءُ — жамандык, зыян, кырсык, жакырчылык.
• نَذِيرٌ — эскертүүчү, коркутуучу.
• بَشِيرٌ — сүйүнчүлөөчү, кубандыруучу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, Мухаммед (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун), айткын: «Мен өзүмө пайда алып келүүгө да, зыянды четтетүүгө да күчүм жетпейт. Бул иштердин баары Аллахтын эркине байланган. Ал эмнени кааласа, ошол болот. Эгер мен кайыпты — көзгө көрүнбөгөн нерселерди жана келечекти — билген болсом, анда өзүмө пайда алып келе турган бардык жолдорду колдонуп, жакшылыкты көбөйтмөкмүн жана мага эч кандай жамандык, зыян же кырсык жетмек эмес. Бирок мен кайыпты билбеймин, себеби аны билүү Аллахка гана таандык. Мен болгону Аллах тарабынан жиберилген эскертүүчүмүн жана сүйүнчүлөөчүмүн. Каапырларды Аллахтын азабы менен коркутам, ал эми ыйман келтирген, мени пайгамбар деп тастыктаган жана алып келген окутууларыма ишенген адамдарды Аллахтын жакшылыгы жана бейиши менен кубандырам».

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят пайгамбардын (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) да Аллахка толук баш ийүүчү пенде экенин көрсөтөт. Ал өзүнө пайда алып келүүгө же зыянды четтетүүгө күчү жетпей турганын ачык айткан. Демек, пайда менен зыяндын баары Аллахтын колунда экенин түшүнөбүз.
• Кайыпты билүү Аллахка гана таандык. Эч бир адам, ал тургай пайгамбар да кайыпты билбейт. Бул бизди Аллахка гана таянууга, Ага гана ишенүүгө үйрөтөт.
• Эгер адам кайыпты билген болсо, ал өзүнө пайда алып келе турган иштерди көбөйтүп, зыяндан сактанууга аракет кылмак. Бирок кайыпты билүү адамга берилбегендиктен, биз Аллахтын эркине моюн сунуубуз керек. Бул — ыймандын жана таваккулдун (Аллахка таянуунун) негизи.
• Пайгамбардын милдети — эскертүү жана сүйүнчүлөө. Ал адамдарды Аллахтын азабынан коркутуп, ыйман келтиргендерди бейиш менен кубандырат. Бул аят бизге пайгамбардын чынчылдыгын жана анын алып келген билдирүүсүнүн чындыгын дагы бир жолу тастыктайт.
• Ыйман келтирген адамдар гана пайгамбардын эскертүүсүнөн пайда алып, сүйүнчүсүнө жетишет. Ошондуктан ыйманды бекем кармоо, Аллахтын буйруктарын аткаруу жана тыйгандарынан тыйылуу аркылуу биз да бул сүйүнчүгө жетишүүбүз керек.
• Бул аят бизди Аллахка болгон ишенимди бекемдөөгө, Ага гана таянууга жана пайгамбардын жолун ээрчүүгө чакырат. Ислам — бул Аллахка толук моюн сунуу жана Анын эркине ыраазы болуу дини. Бул динде чыныгы бакыт жана тынчтык бар.