Аль-Араф сүрөсү — Аят 58

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• الْبَلَدُ الطَّيِّبُ – жакшы, таза, күнарлуу жер; топурагы таза, сууну жакшы сиңирген айдалуучу жер.
• خَبُثَ – бузулган, жарамсыз болгон; бул жерде шор баскан, туздуу, начар жер маанисинде.
• نَكِدًا – кыйынчылык менен, кыйналган абалда, пайдасыз жана начар түрдө.
• نُصَرِّفُ – кайталап-кайталап түшүндүрөбүз, ар кандай ыкма менен баяндайбыз.
• الْآيَاتِ – белгилер, далилдер, аяттар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Мына бул аятта Аллах Таала адамдарга жер менен өсүмдүктү мисал кылып, адамдардын эки түрдүү абалын түшүндүрүп берүүдө. Жакшы, күнарлуу, таза жерге жаан жааганда, ал өзүнүн өсүмдүгүн Раббисинин уруксаты менен мол, оңой жана пайдалуу түрдө чыгарат. Ал эми шор баскан, бузулган, начар жерге жаан жааса да, ал өсүмдүгүн кыйынчылык менен, начар, пайдасыз түрдө гана чыгарат. Бул эки жер – эки түрдүү адамдын мисалы. Жакшы жер – Аллахтын аяттарын, насааттарын угуп, аларды түшүнүп, жүрөгүнө сиңирип, жакшы иштерди кылып, пайдалуу натыйжа берген ыймандуу адамга окшош. Ал эми шор баскан жер – Аллахтын аяттарын, эскертүүлөрүн угуп туруп, алардан эч кандай насаат албаган, жүрөгүнө таасир этпеген, жакшы иш кылууга умтулбаган каапыр адамга окшош. Ошондой эле, бул аятта Аллах Таала аяттарын, далилдерин ар кандай ыкмалар менен, түрдүүчө баяндап, түшүндүрүп берерин билдирүүдө. Муну Аллахтын жакшылыктарына шүгүр кылган, Ага баш ийип, моюн сунган адамдар үчүн кылат. Анткени шүгүр кылган адамдар гана Аллахтын аяттарынан насаат алып, пайдаланышат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят бизге Аллахтын аяттарын, насааттарын жүрөгүбүзгө сиңирип, алардан пайда алууга чакырат. Жакшы жер жаанды сиңиргендей, биз да Аллахтын сөзүн жүрөгүбүзгө сиңирип, жакшы иштерди кылышыбыз керек.
• Аллах Таала аяттарын ар кандай ыкмалар менен түшүндүрүп берет, бул Анын пенделерине болгон мээримдүүлүгүнүн жана камкордугунун белгиси. Бул бизди Аллахтын сөзүн окуп, үйрөнүп, түшүнүүгө умтултушу керек.
• Шүгүр кылуу – Аллахтын жакшылыктарын моюнга алуу жана Ага баш ийүү. Шүгүр кылган адамдар Аллахтын аяттарынан насаат алып, туура жолго түшөт. Бул бизди дайыма Аллахка шүгүр кылууга, Ага моюн сунууга жана Анын буйруктарын аткарууга чакырат.
• Ислам – бул жакшылыкка, тазалыкка, пайдалуулукка чакырган дин. Аллахтын аяттарын угуп, түшүнүп, аларга ылайык жашоо – бул дүйнөдө да, акыретте да бакытка жетүүнүн жолу. Ошондуктан, ар бирибиз Аллахтын сөзүн жүрөгүбүзгө сиңирип, жакшы иштерди кылып, Аллахка шүгүр кылышыбыз керек.