Сураи Аль-Араф — Оят 73

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• ثَمُودَ (Самуд): номи қабилае, ки баъд аз қавми Од зиндагӣ мекард.
• أَخَاهُمْ (бародари онҳо): яъне ҳамқабила ва ҳамнасаби онҳо, на бародари динӣ.
• بَيِّنَةٌ (ҳужҷати равшан): далели возеҳ ва равшане, ки ҳақиқати даъвати паёмбарро исбот мекунад.
• نَاقَةُ اللَّهِ (шутури Худо): шутури махсусе, ки Худованд ба таври мӯъҷиза аз санг берун овард; илова кардани он ба Худо барои таъзим ва ихтисос аст.
• آيَةً (нишона): аломат ва мӯъҷизае, ки барои қавм далели қудрати Худо ва ростгуфтории паёмбар аст.
• فَذَرُوهَا (пас онро раҳо кунед): озод бигузоред, монеъ нашавед.
• تَمَسُّوهَا بِسُوءٍ (ба он бадӣ нарасонед): ҳеҷ осеб ва зараре ба он нарасонед, на зарб ва на куштан.
• عَذَابٌ أَلِيمٌ (азоби дардовар): азоби сахт ва дардноки Худованд.

1. Тафсири оят:

Худованд паёмбар Солеҳро (алайҳис-салом) ба сӯи қабилаи Самуд фиристод, то онҳоро ба парастиши Худои ягона даъват кунад. Солеҳ ба қавми худ гуфт: «Эй қавми ман! Танҳо Худоро бипарастед, зеро шумо ҳеҷ маъбуде ғайр аз Ӯ надоред, ки сазовори ибодат бошад. Аз ин рӯ, ибодатро танҳо барои Ӯ холис гардонед».

Сипас Солеҳ ба онҳо гуфт, ки далели равшан ва мӯъҷизае аз ҷониби Парвардигоратон ба шумо омадааст, ки ростгуфтории маро исбот мекунад. Ин шутури Худост, ки барои шумо нишона ва мӯъҷиза аст — Худованд онро аз санг ба таври мӯъҷиза берун овард, чунон ки шумо худатон талаб карда будед. Пас онро озод бигузоред, то дар замини Худо аз чароҳо бичарад ва шумо ҳеҷ масрафе барои нигоҳубини он надоред. Ба он ҳеҷ осеб ва зараре нарасонед — на зарб занед ва на бикушед — зеро агар чунин кунед, азоби дардовари Худованд шуморо фаро мегирад.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меоянд:

• Даъвати ҳамаи паёмбарон ягона аст: ҳамаи онҳо мардумро ба парастиши Худои ягона ва тарки ширк даъват мекарданд. Ин воҳидият ва пайванди рисолатро нишон медиҳад.
• Мӯъҷизаҳо далели ростгуфтории паёмбарон аст: Худованд ба паёмбарони худ мӯъҷизаҳо медиҳад, то мардум ҳақиқатро бипазиранд.
• Меҳрубонӣ ба ҳайвонот ва риояи ҳуқуқи онҳо: Худованд амр кард, ки шутурро озод бигузоранд ва ба он осеб нарасонанд. Ин нишон медиҳад, ки дар ислом раҳм ба ҳайвонот ва риояи ҳуқуқи онҳо аҳамияти калон дорад.
• Оқибати бад аз зулм ва осеб расонидан: Агар мардум ба нишонаҳои Худо ва паёмбаронаш осеб расонанд, азоби дардовар онҳоро фаро мегирад. Ин дарс аст барои ҳамаи наслҳо.
• Худо молики ҳама чиз аст: Замин ва он чи дар он аст, аз они Худост. Ин боиси он мегардад, ки инсон худро соҳиби мутлақ надонад ва ба дигарон зулм накунад.
• Даъвати ислом ба адолат ва раҳмат: Ислом дини адолат, раҳмат ва эҳсон аст. Он инсонро ба некӣ, парҳезгорӣ ва муносибати нек бо ҳама махлуқот даъват мекунад.