اعراف سۈرىسى — ئايەت 73

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• ثَمُود: سەمۇد قەبىلىسى، ئەرەب يېرىم ئارىلىدا ياشىغان قەدىمكى بىر قەبىلە.
• بَيِّنَة: ئوچۇق دەلىل-ئىسپات، مۆجىزە.
• نَاقَةُ اللَّهِ: ئاللاھنىڭ تۆگىسى، بۇ ئاللاھ تەرىپىدىن مۆجىزە سۈپىتىدە چىقىرىلغان تۆگە.
• فَذَرُوهَا: ئۇنى قويۇڭلار، ئەركىن قويۇپ بېرىڭلار.
• تَمَسُّوهَا بِسُوءٍ: ئۇنىڭغا يامانلىق قىلماڭلار، زىيان يەتكۈزمەڭلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا سەمۇد قەبىلىگە ئۇلارنىڭ قېرىندىشى سالىھنى پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتى. سالىھ ئۇلارغا: «ئى قەۋمىم! ئاللاھقا ئىبادەت قىلىڭلار، سىلەرگە ئۇنىڭدىن باشقا ھېچقانداق ئىلاھ يوق» دېدى. ئۇ ئۇلارنى پەقەت بىر ئاللاھقا قۇلچىلىق قىلىشقا، ھېچنەرسىنى ئۇنىڭغا شېرىك قىلماسلىققا چاقىردى.

سالىھ ئېيتتى: «سىلەرگە پەرۋەردىگارىڭلار تەرىپىدىن ئوچۇق بىر مۆجىزە كەلدى. بۇ ئاللاھنىڭ تۆگىسىدۇر، سىلەر ئۈچۈن بىر ئايەت-ئالامەتتۇر.» بۇ تۆگە تاشتىن چىققان بولۇپ، ئۇنىڭ چىقىشى سالىھنىڭ پەيغەمبەرلىكىنىڭ ھەقىقىي ئىكەنلىكىگە دەلىل ئىدى.

ئاندىن سالىھ ئۇلارغا: «ئۇنى قويۇڭلار، ئاللاھنىڭ زېمىنىدا ئوتلىسۇن. ئۇنىڭغا ھېچقانداق زىيان يەتكۈزمەڭلار، ئەگەر زىيان يەتكۈزسەڭلار، سىلەرنى قاتتىق ئازاب قولغا ئالىدۇ» دېدى. بۇ تۆگىنىڭ سۈتى ۋە ئوتلىشى ئۇلار ئۈچۈن پايدىلىق ئىدى، ئۇنىڭغا زىيان يەتكۈزۈش ئۇلارغا ھالاكەت ئېلىپ كېلەتتى.

بۇ ئايەتتىن ئىبرەت: ئاللاھ تائالا ھەر بىر ئۈممەتكە ئۇلارنىڭ ئىچىدىن پەيغەمبەر ئەۋەتىپ، ئۇلارنى بىر ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشقا چاقىرىدۇ. ئاللاھنىڭ مۆجىزىلىرى ئۇنىڭ قۇدرىتىنىڭ ئوچۇق دەلىلىدۇر. پەيغەمبەرلەرگە ئىتائەت قىلىش ۋە ئۇلارنىڭ دەۋىتىگە ئاۋاز قوشۇش نىجاتلىققا ئېلىپ بارىدۇ، ئەمەلىيەتتە ئاسىيلىق قىلىش ۋە پەيغەمبەرلەرگە زىيان يەتكۈزۈش ھالاكەتكە سەۋەب بولىدۇ. ئى ئىنسان! ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇن، ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئەگەش، ھەقىقەتەن بۇ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە سائادەتكە ئېرىشىسەن.