Аль-Джинн сүрәсе — Аять 5

Сүзләрнең мәгънәләре:

• ظَنَنَّا — без уйладык, фараз иттек, ышандык.
• أَن لَّن تَقُولَ — һичбер вакытта әйтмәс, дип.
• عَلَى اللَّهِ كَذِبًا — Аллаһуга ялганны ифтира кылып, Аңа ялган сыйфатларны нисбәт итү.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә җеннәрнең гыйбрәтле сүзләре бәян ителә. Алар әйтәләр: "Без элеккедән үк кешеләрнең дә, җеннәрнең дә Аллаһуга каршы ялган сөйләүләрен — Аңа хатын һәм бала нисбәт итүләрен — мөмкин түгел дип уйлый идек. Без Аллаһуның олуглыгын шулкадәр зур күрә идек ки, беркем дә Аңа карата ялган сөйләргә батырчылык итә алмый, дип фараз итә идек. Шуңа күрә без кешеләрнең һәм җеннәрнең Аллаһуга хатын һәм бала нисбәт иткән сүзләренә ышанып, аларны дөрес дип санадык. Ләкин без Коръәнне ишеткәч, безнең бу фаразыбызның ялгыш булуы ачыкланды — кешеләр дә, җеннәр дә Аллаһуга карата ялганны ифтира кыла алалар икән."

Бу аять җеннәрнең Коръән аша хакыйкатьне аңлауларын һәм элеккеге ялгыш ышануларыннан тәүбә итүләрен күрсәтә. Алар моңарчы кешеләрнең һәм җеннәрнең Аллаһуга ялган нисбәт бирүләрен мөмкин түгел дип санаганнар, чөнки алар Аллаһуның бөеклеге каршында мондый ялганны кыюсыз дип уйлаганнар. Әмма Коръән аятьләрен ишеткәч, аларга ачыкланган: кешеләр арасында да, җеннәр арасында да Аллаһуга ялганны ифтира кылучылар булган — мәсәлән, Аллаһуның хатыны һәм баласы бар дип әйтүче мөшрикләр.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Аллаһуга ялган нисбәт итү — иң олуг гөнаһлардан санала, чөнки бу Аллаһуның олуглыгына һәм пакьлегенә каршы зур әдәпсезлек.
• Аллаһуның һәркемнең сүзен ишетүе һәм һәрнәрсәне белүе — Аның кодрәтенең билгесе.
• Хакыйкатьне тану өчен кешегә үзенең элеккеге хаталарыннан баш тартырга кирәклеге — җеннәрнең үрнәге моны күрсәтә.
• Аллаһуның баласы, хатыны, тиңдәше булудан пакьлеге — Ислам әкыйдәсенең нигезе, бу аять моны раслый.
• Коръәнне ишетү кешене дә, җенне дә хакыйкатькә алып килә ала — ул һәркем өчен һидәят чыганагы.