سوره مدثر — آیه 30

معانی کلمات:

• عَلَیْهَا: بر آن (جهنم)؛ مرجع ضمیر «ها» به «سَقَر» (جهنم) در آیات پیشین بازمیگردد.
• تِسْعَةَ عَشَرَ: نوزده نفر؛ مراد نوزده فرشتهی مأمور عذاب و نگهبانان دوزخ هستند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه میفرماید: بر جهنم، نوزده فرشتهی گمارده شده است. این فرشتگان، خزانهداران و نگهبانان دوزخاند که مأموریت دارند عذاب را بر اهل آن اجرا کنند. آنها فرشتگانی سختگیر و نیرومندند که از فرمان خدا سرپیچی نمیکنند و هر چه به آنها دستور داده شود، انجام میدهند. این نوزده نفر، سرپرستان و فرماندهان عذاب دوزخ هستند و لشکریان و یارانی نیز در اختیار دارند، اما عدد اصلی و سرپرستانشان نوزده تن است. ذکر این عدد، هم برای بیان عظمت و شدت عذاب است و هم برای آزمون مردم تا مؤمنان یقینشان افزون شود و کافران در شگفت افتند.

فواید و پیامهای آیه:

1. عظمت و هولناکی جهنم: تعیین نوزده فرشتهی سختگیر برای نگهبانی دوزخ، نشاندهندهی شدت عذاب و اهمیت بازداشتن گناهکاران از فرار است؛ پس انسان باید از اعمالی که او را به چنین جایگاهی میکشاند، بپرهیزد.
2. قدرت بیپایان خداوند: خداوندی که چنین فرشتگان نیرومندی را آفریده و بر آتش دوزخ گمارده، بر همهچیز تواناست؛ پس شایسته است که بنده در برابر او خاشع و مطیع باشد.
3. هشدار به گناهکاران: این آیه زنگ خطری است برای کسانی که در گناه غرق شدهاند تا پیش از فرا رسیدن مرگ، توبه کنند و بهسوی رحمت الهی بازگردند.
4. ایمان به غیب: ایمان به وجود فرشتگان و مأموریت آنها، بخشی از ایمان به غیب است که انسان را به تقوا و پرهیزکاری نزدیک میکند و او را از نافرمانی بازمیدارد.
5. عدالت الهی: تعیین نگهبانان متعدد برای دوزخ، نشانهی دقت و عدالت خداوند در مجازات است تا هیچکس نتواند از عدل الهی بگریزد و هر کس به سزای عمل خود برسد.