Inson surasi — Oyat 4

Kalimalarning ma'nolari:

• A'tadnā: Tayyorladik, hozirladik.
• Salāsil: Kishanlar, zanjirlar — kofirlarning oyoqlariga bog'lanadigan temir zanjirlar.
• Aghlāl: G'ullar, kishanlar — qo'llar bo'yinga bog'lanadigan temir halqalar.
• Sa'īr: Alanga olib yonayotgan, qizib turgan o't — do'zax olovi.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda kofirlar uchun qanday azob tayyorlaganini bayon qilmoqda. U zot: "Biz kofirlar uchun zanjirlar, kishanlar va qizib turgan do'zax olovini tayyorlab qo'yganmiz", deb xabar bermoqda. Bu zanjirlar bilan ularning oyoqlari bog'lanadi, kishanlar bilan esa qo'llari bo'yinlariga osiladi va ular shu holatda do'zaxga sudrab boriladi. So'ngra ular alanga olib yonayotgan o'tga tashlanadilar va u yerda azoblanadilar. Bu azob ularning Allohga va Uning payg'ambarlariga kufr keltirganliklari, haqni inkor etganliklari uchundir. Alloh taolo ularni ogohlantirgan, ammo ular ogohlantirishga quloq solmaganlar, shuning uchun endi ular uchun bu dahshatli jazodan boshqa narsa yo'q.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

• Kufr — eng katta gunoh bo'lib, uning oqibati do'zax azobidir. Bu oyat mo'minlar uchun ogohlantirish va ularni iymonda sobit qolishga undaydi.
• Alloh taolo adolatli Zotdir — U har bir insonga qilgan amaliga yarasha mukofot yoki jazo beradi. Kofirlar uchun azob tayyorlagani kabi, mo'minlar uchun ham jannat va ne'matlar tayyorlagan.
• Bu oyat insonni o'ylashga chorlaydi: agar inson Allohning buyruqlariga bo'ysunsa va Uning payg'ambarlariga ergashsa, u azobdan qutuladi va abadiy saodatga erishadi. Allohning rahmati va mag'firati Uning azobidan kengroqdir — tavba qilgan har bir banda uchun eshik ochiqdir.
• Inson o'z hayotini faqat shu dunyo bilan chegaralamasligi kerak. Oxirat haqiqatdir va u yerda har bir narsa hisobga olinadi. Shu sababli, aqlli inson o'zini do'zax azobidan saqlaydigan amallarni qilishga shoshiladi.