Аль-Инсан сүрәсе — Аять 6

Сүзләр мәгънәсе:

• «عَيْنًا» — чишмә, елга.
• «يَشْرَبُ بِهَا» — «аннан эчәләр» яки «аның белән эчәләр» мәгънәсендә; бәгъзе галимнәр «бә» хәрефе «мин» (аннан) мәгънәсендә диләр.
• «عِبَادُ اللهِ» — Аллаһның ихлас коллары, Аның сайлаган изге бәндәләре.
• «يُفَجِّرُونَهَا تَفْجِيرًا» — аны үзләре теләгән урыннарга җибәрәләр, кирәк урында агызалар; «тәфҗир» — суны күпләп чыгару, агым ясау мәгънәсендә.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә үзенең изге колларына әзерләнгән кәүфур белән катыштырылган эчемлекне тасвирлый. Ул эчемлек — махсус чишмә, ул Аллаһның ихлас коллары өчен генә ачылган. Алар аннан ирекле рәвештә эчәләр, теләгән вакытта, теләгән урында. Бу чишмә аларның йортларына, бакчаларына һәм теләгән һәр урынына үзләре теләгәнчә агызыла, бернинди кыенлыксыз, чикләүсез. Алар аны үзләре теләгән юнәлештә җибәрәләр, кирәк урында агызалар, кирәк урында туктаталар — бу аларның тулы ихтыярында. Бу чишмәнең суы бик гүзәл, ләззәтле һәм файдалы, аның агымы беркайчан да туктамас, кипмәс. Бу — Аллаһның тәкъва колларына әҗер-мәүкүфәсе, аларның дөньядагы гамәлләре өчен бирелгән бүләге.

Бу хәл аларның дөньядагы тормышларына бәйле: алар Аллаһ алдындагы йөкләмәләрен үтәделәр, Аның ризалыгын эзләделәр, кыямәт көнендәге ґәзаптан куркып, ихлас күңелдән гыйбадәт кылдылар. Алар мохтаҗларга аш бирделәр, ятимнәргә һәм әсирләргә ярдәм иттеләр, бернинди дөньяви максат күздә тотмыйча, бары тик Аллаһ ризалыгы өчен генә эшләделәр. Нәтиҗәдә, Аллаһ аларга бу чишмәне әзерләгән, ул аларның дәрәҗәләрен күтәрүче һәм шатлыкларын арттыручы булачак.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Аллаһның изге колларына әзерләнгән нигъмәтләр бик зур һәм сыйфатын күз алдына китереп булмый; аларның иң зурысы — Аллаһ ризалыгы һәм оҗмахтагы мәңгелек тормыш.
2. Ихлас гыйбадәт һәм Аллаһ өчен эшләнгән яхшылыклар — оҗмахтагы югары дәрәҗәләргә ирешү юлы.
3. Аллаһ колларына үз рәхмәтен бирүдә чиксез; аларның теләкләрен үтәүдә бернинди кыенлык юк.
4. Дөньядагы сабырлык, тәкъвалык һәм ярдәм итү — ахирәттәге мәңгелек бәхетнең ачкычы.
5. Мөэмин кеше үзенең һәр гамәлендә Аллаһ ризалыгын күздә тотарга тиеш, ә кешеләрнең мактавын түгел.