Inson surasi — Oyat 6

Kalima ma'nolari:

• عينًا: buloq, chashma.
• يشرب بها: undan ichadilar ("bila" harfi sababiyat yoki "من" ma'nosida kelgan).
• عباد الله: Allohning maxsus tanlangan bandalari, ya'ni Uning avliyolari.
• يفجّرونها: uni o'zlari xohlagan tomonga oqizadilar, yo'naltiradilar.
• تفجيرًا: keng va oson oqizish, manba sifatida to'xtovsiz oqizish.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo jannat ahli uchun tayyorlangan sharobning ta'rifini bayon qilmoqda. Bu sharob kofur bilan aralashtirilgan bo'lib, u bir buloqdan olinadiki, undan Allohning maxsus bandalari ichadilar. Bu buloq ularning ixtiyorida bo'lib, uni o'zlari xohlagan joyga, xohlagan uylariga, xohlagan bog'lariga osonlikcha burib, oqizadilar. Ular bu buloqni to'xtovsiz va cheksiz ravishda o'zlariga xizmat qildiradilar.

Bu bandalar dunyoda quyidagi fazilatlar bilan tavsiflangan edilar: ular Allohga bergan ahd-u paymonlarini to'liq bajarardilar, qiyomat kunining dahshatli azobidan qo'rqardilar, o'zlarining yaxshi ko'rishlariga qaramay, muhtojlarga, yetimlarga va asirlarga taom berardilar. Ular bu yaxshiliklarini faqat Allohning roziligi uchun qilardilar, hech qanday mukofot yoki maqtov kutmasdilar. Mana shu ezgu amallari sababli Alloh ularni bunday go'zal ne'matlarga muyassar qilgan.

Foydalar:

1. Alloh taolo o'zining solih bandalariga dunyoda qilgan har bir yaxshi amali uchun jannatda misli ko'rilmagan ne'matlar tayyorlab qo'yganini bilish inson qalbini shukr va umidga to'ldiradi.
2. Bu oyat musulmonlarni Allohga bergan ahdlarini bajarishga, Uning buyruqlariga itoat qilishga undaydi, chunki bu itoatning mukofoti jannatdagi abadiy ne'matlardir.
3. Qiyomat kunining dahshatlaridan qo'rqish insonni gunohlardan saqlaydi va to'g'ri yo'lda mustahkam turadi.
4. Muhtojlarga, yetimlarga va asirlarga yordam berish islomning oliyjanob axloqidan ekanini anglash musulmonlarni saxovatli bo'lishga chorlaydi.
5. Amallarni faqat Alloh uchun qilish, riyo va xalqning maqtovini istamaslik — bu oyatdan olinadigan eng muhim saboq bo'lib, u insonni ixlosli bandaga aylantiradi.