Ан-Наба сүрөсү — Аят 28

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• كَذَّابًا (киззаабан): Бул сөз араб тилинде "تكذيبًا" (такзибан) дегендин күчөтүлгөн формасы, башкача айтканда "катуу, кайта-кайта жалганга чыгаруу, четке кагуу" дегенди билдирет. Кыргызча "катуу жалганга чыгарышты" же "бекерге чыгарышты" деп түшүндүрсөк болот.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта каапырлардын эң оор күнөөлөрүнүн бирин айтып жатат: алар Аллахтын аяттарын — пайгамбарлар аркылуу түшүрүлгөн ачык-айкын белгилерди, далилдерди жана вахийлерди — катуу түрдө жалганга чыгарышты. Алар муну бир жолу эле эмес, кайта-кайта, атайылап, өжөрлүк менен жасашты. Аларга акыйкат келгенде аны кабыл алуунун ордуна, аны четке кагып, "бул жалган", "бул сыйкыр", "бул акындын сөзү" деп айтышты. Алардын бул кылыгы жөн гана шектенүү эмес, терең ишенимсиздик жана акыйкатка каршы ачык каршылык көрсөтүү болчу.

Алардын мындай кылыгы алардын жүрөктөрүндөгү текебердиктин, акыйкаттан качуунун жана акырет күнүнө болгон ишенимсиздиктин белгиси. Эгер алар акыреттеги эсеп-кысапка чындап ишенишсе, Аллахтын аяттарын мынчалык катуу жалганга чыгарышмак эмес. Бирок алар дүйнө жашоосуна алданып, акыретти унутуп, өздөрүнүн наадандыгы менен акыйкатты басып жатышты.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Акыйкатты издөө — ыймандын негизи: Бул аят бизге акыйкатты жалганга чыгаруу эң оор күнөө экенин көрсөтөт. Ислам бизди акыйкатты издеп, аны кабыл алууга чакырат. Аллахтын аяттары — бизге келген нур, аларды четке кагуу өзүбүздү караңгылыкка түртүү дегендик.
• Пайгамбарлардын чакырыгы — ырайым: Ар бир пайгамбар адамдарды акыйкатка чакырган. Аларды жалганга чыгаруу — Аллахтын ырайымынан баш тартуу. Ислам — бул ырайым дини, ал бизди акыйкат менен бакытка жеткирет.
• Акыретке ишенүү — жүрөктү ойготуу: Эгер адам акыреттеги эсепке чындап ишенсе, ал акыйкатты жалганга чыгарбайт. Ислам бизге акыретти эстетип, жакшылыкка умтулууга үндөйт. Бул дүйнө өткөнчө, акырет түбөлүк экенин унутпайлы.
• Тообо эшиги ачык: Бул аяттагы эскертүү бизди коркутуу үчүн эмес, ойлонтуу үчүн. Кимде-ким акыйкатты жалганга чыгарган болсо, тообо кылып, Аллахка кайтса, Аллах Кечиримдүү. Ислам — бул үмүт дини, ал эч качан кечирүүдөн үмүт үзбөөгө чакырат.
• Куран — акыйкаттын булагы: Курандагы ар бир аят — бизге акыйкатты ачып берүүчү далил. Аны окуп, түшүнүп, ага ыйман келтирүү — бул бакыттын жолу. Куран бизди жалганга чыгарууга эмес, аны менен жашоону кооздоого чакырат.