Nazi'ot surasi — Oyat 19

Kalimalarning ma'nolari:

• وَأَهْدِيَكَ: Seni yo‘llashim, to‘g‘ri yo‘lga boshlashim.
• فَتَخْشَى: Bas, sen (Allohdan) qo‘rqasan, taqvo qilasan.

Tafsir:

Alloh taolo Muso alayhissalomga o‘zining muqaddas vodiysi «Tuvoda» nido qilib, unga Farmon berdi: «Fir’avnning oldiga bor, chunki u haddan oshib ketdi. Unga yumshoq va hikmatli so‘z bilan ayting: “Sen o‘zingni nuqsonlardan poklashni va iymon bilan bezashni xohlaysanmi? Agar xohlasang, men seni Rabbingga hidoyat qilaman, ya’ni seni Rabbingni bilishga, Unga ibodat qilishga va Uning buyruqlariga bo‘ysunishga yo‘llayman. Shunda sen Uning azobidan qo‘rqib, taqvo qilasan, Uning roziligini topishga intilasan va Uning gunohidan saqlanasan.”» Bu da’vatda Muso alayhissalom Fir’avnga tavhid (yakkaxudolik) va taqvo yo‘lini ko‘rsatishni istadi. Ya’ni, unga Rabbiysini bilishga dalil va hujjat keltirdi, toki u Allohning ulug‘ligini anglab, Undan qo‘rqsin va gunohlardan tiyilsin. Bu yerda ilm hidoyatga, qo‘rquv esa ilmga bog‘langan: kim haqiqiy ilmga erishsa, Rabbiysini tanisa, albatta Undan qo‘rqadi va taqvo qiladi.

Foydalar:

• Bu oyatdan o‘rganamizki, da’vat qilishda yumshoq va hikmatli so‘zni tanlash, hatto eng katta gunohkorga ham rahm-shafqat bilan murojaat qilish islomning go‘zal axloqidir.
• Muso alayhissalomning Fir’avnga nisbatan muomalasi bizga o‘rgatadiki, insonlarni yaxshilikka chaqirishda ularning holatiga qarab, ularni poklanishga va Allohga yaqinlashishga undash kerak.
• Haqiqiy ilm va ma’rifat insonni Allohdan qo‘rqishga yetaklaydi; bu qo‘rquv esa uni yomon ishlardan saqlaydi va yaxshi amallarga undaydi.
• Alloh taolo bandalarini O‘ziga hidoyat qilishni iroda qilganida, ularning qalbiga nur va hikmat soladi, natijada ular Uning azobidan qo‘rqib, taqvo yo‘lini tutadilar. Bu esa insonning dunyo va oxirat saodatiga erishishining kalitidir.