Аль-Анфаль сүресі — Аят 68

1. Сөздердің мағынасы:

• لَّوْلَا — егер болмаса, болмағанда.
• كِتَابٌ مِّنَ اللَّهِ — Аллаһ тарапынан жазылған үкім, яғни тағдырда белгіленген шешім.
• سَبَقَ — бұрын болып қойған, алдын ала өткен.
• لَمَسَّكُمْ — сендерге әлбетте тиер еді, жететін еді.
• فِيمَا أَخَذْتُمْ — сендер алған нәрселерің үшін (яғни тұтқындардан алынған төлем мен олжа үшін).
• عَذَابٌ عَظِيمٌ — ұлы азап, ауыр жаза.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Бадр шайқасынан кейін тұтқындардан төлем алу және олжа алу туралы Аллаһ тарапынан нақты үкім түспегенге дейін болған жағдайға қатысты айтылған. Аллаһ Тағала былай деп хабарлайды: егер Аллаһтың алдын ала жазып қойған үкімі мен тағдыры болмағанда — яғни осы үмметке олжаны адал етіп, тұтқындарды ақшаға босатуды рұқсат ететіні туралы шешім бұрыннан белгіленбегенде — сендердің тұтқындардан төлем алып, олжа алуларың үшін сендерге өте ауыр азап тиер еді. Себебі бұл іс Аллаһтың рұқсаты мен шариғат үкімі түспестен бұрын жасалған еді. Бірақ Аллаһтың рақымы мен алдын ала жазылған шешімі арқасында бұл іс кешірілді және кейіннен олжа мен тұтқындарды босату заңды болып белгіленді. Бұл аят Аллаһтың шексіз мейірімін, әрі Оның үкімі мен тағдырының әмбебаптығын көрсетеді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһтың рақымы мен кешірімі өте кең: Ол құлдарының қателіктерін кешіріп, тәубе етуге мүмкіндік береді.
• Аллаһтың тағдыры мен үкімі әр нәрседен бұрын белгіленген — бұл мұсылманға тыныштық пен сенімділік береді.
• Шариғат үкімдері Аллаһ тарапынан белгіленеді, сондықтан әр істе Оның рұқсатын күту керек.
• Ислам діні қиындықтан кейін жеңілдік беретін, адамдардың әлсіздігін ескеретін мейірімді дін.
• Бұл аят мұсылмандарды Аллаһтың әмірлеріне бойсұнып, тыйымдарынан сақтануға шақырады, әрі Оның кешіріміне үміттенуге үйретеді.