Abasa surasi — Oyat 41

So‘zlarning ma’nolari:

• تَرْهَقُهَا — uni qoplaydi, ustidan chiqadi, bosib oladi.
• قَتَرَةٌ — qorong‘ulik, zulmat; chang-to‘zon bilan aralashgan qora tutunga o‘xshash qop-qora zulmat.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo o‘sha ulug‘ Qiyomat kunida gunohkorlarning holatini tasvirlamoqda. O‘sha kuni baxtsiz kofirlarning yuzlarini qora zulmat qoplaydi, ularning yuzlari qorayib, xo‘rlik va tubanlik alomatlari namoyon bo‘ladi. Bu zulmat — chang-to‘zon va qora tutun aralashgan qop-qora qorong‘ulik bo‘lib, ularning yuzlarini butunlay bosib oladi. Bu holat ularning qilgan gunohlari, kufrlari va Allohning ne’matlarini inkor etganliklari tufayli yuz beradi. Ular dunyoda Allohning oyatlarini yolg‘on deb bilgan, Uning marhamatiga shukr qilmagan va gunoh-u isyonlari bilan haddan oshgan edilar. Endi esa, o‘sha qiyomat kunida ularning yuzlari shu qadar qorayadiki, ularni hech qanday nur yoritmaydi, ular xo‘rlik va sharmandalik ichida qoladilar.

Foydalar:

• Ushbu oyat insonni o‘ylantiruvchi ogohlantirishdir: gunoh va kufr oqibati — qiyomat kunidagi xo‘rlik va zulmatdir. Bas, har bir inson o‘z amallariga e’tibor berib, Allohning buyruqlariga itoat qilishi va gunohlardan saqlanishi lozim.
• Qiyomat kunidagi qorong‘ulik va xo‘rlikdan qutulishning yagona yo‘li — bu dunyoda iymon keltirish, solih amallar qilish va Allohning rahmatiga umid bog‘lashdir.
• Ushbu oyat mo‘minlarga Allohning adolati haqida eslatadi: har bir kishi qilgan amaliga yarasha jazolanadi yoki mukofotlanadi. Shuning uchun ham inson doimo yaxshilik qilishga intilishi va yomonlikdan hazar qilishi kerak.
• Alloh taoloning bu kabi ogohlantirishlari bandalarga bo‘lgan rahmatidir — toki ular hushyor bo‘lib, oxirat azobidan qo‘rqib, to‘g‘ri yo‘lga qaytsinlar.