Toriq surasi — Oyat 1

Kalimalarning ma'nolari:

• السماء: osmon.
• الطارق: tungi yulduz. "Toriq" so'zi "taraqa" (taqillatmoq, urmoq) fe'lidan olingan bo'lib, kechasi paydo bo'ladigan, ko'rinadigan yulduzni anglatadi. Chunki u kechasi "taqillatib" kelgandek zohir bo'ladi.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda osmon va tungi yulduz bilan qasam ichmoqda. Osmon — bu barchamiz ko'radigan mashhur osmon. "Toriq" esa tungi yulduzdir. Uning "toriq" deb atalishiga sabab, u kechasi paydo bo'lishi va ko'rinishidir. Arab tilida kechasi keladigan yoki paydo bo'ladigan har qanday narsa "toriq" deb ataladi. Bu yulduz o'zining yorqinligi va charaqlab turishi bilan kechaning zulmatida odamlarga yo'l ko'rsatadi. Alloh taolo mana shu ulug' osmon va yorqin yulduz bilan qasam ichib, keyingi oyatlarda har bir nafs ustida qo'riqchi farishta borligini, insonning barcha amallari hisobga olinishini va qiyomat kuni ularga guvohlik berilishini ta'kidlamoqda. Bu qasam insonning e'tiborini osmondagi buyuk mo''jizalarga va ularning Yaratuvchisining qudratiga qaratishga xizmat qiladi.

Foydalar:

• Ushbu oyat Alloh taoloning buyukligi va qudratini ko'rsatadi. Osmon va yulduzlar kabi ulug' maxluqotlar bilan qasam ichish, ularning Yaratuvchisi naqadar ulug' ekanini anglatadi.
• Tungi yulduzning zulmatda porlashi, inson hayotidagi zulmatlar ichida ham Allohning nuri va hidoyati doimo mavjud ekaniga ishoradir. Bandasi qanchalik qiyin vaziyatda bo'lmasin, Alloh unga yo'l ko'rsatadi.
• Ushbu oyat insonni o'z amallariga e'tibor berishga undaydi. Chunki har bir inson ustida qo'riqchi farishta bor va uning barcha qilgan ishlari yozib boriladi. Bu esa insonni yaxshi amallar qilishga va yomon ishlardan saqlanishga chorlaydi.
• Osmon va yulduzlar haqida fikr yuritish insonni Allohning buyukligi oldida kamtarin bo'lishga va Uning ne'matlariga shukr qilishga yetaklaydi.