سوره توبه — آیه 52

معانی کلمات:

• تَرَبَّصُونَ: انتظار میکشید، چشم به راه هستید.
• الْحُسْنَیَیْنِ: تثنیهی «حُسنی» به معنای دو چیز نیکو و پسندیده؛ مراد از آن دو، پیروزی یا شهادت است.
• نَتَرَبَّصُ: ما نیز انتظار میکشیم.
• عَذَابٍ مِّنْ عِندِهِ: عذابی از سوی خداوند که بدون واسطهی بشر نازل میشود؛ مانند صاعقه، قحطی، بیماری و مرگ ناگهانی.
• بِأَیْدِینَا: به دست ما؛ یعنی کشته شدن و اسارت توسط مسلمانان.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به منافقان و کسانی که در انتظار شکست و نابودی تو و مؤمنان هستند، بگو: شما دربارهی ما چه انتظاری دارید؟ جز یکی از دو نیکی؟ یعنی یا پیروزی بر شما و غلبهی اسلام، یا شهادت در راه خدا که هر دو برای ما نیکو و مایهی سعادت است. اما ما دربارهی شما چه انتظاری داریم؟ یا عذابی از سوی خداوند که شما را نابود کند، یا آنکه خداوند به دست ما شما را به کیفر برساند و بکشیم یا اسیر کنیم. پس شما نیز منتظر باشید؛ ما هم همراه شما منتظریم و خواهیم دید که سرانجامِ نیک برای پرهیزگاران و عاقبتِ بد برای دشمنان خدا خواهد بود.

فواید و پیامهای آیه:

• مؤمن در هر حال سود میکند؛ اگر پیروز شود، عزت و پاداش دارد و اگر کشته شود، شهادت و رضوان الهی نصیب اوست. پس هیچگاه از دشمن نترس و در راه حق ثابتقدم باش.
• دشمنان اسلام همواره در خسران و ضررند؛ چه عذاب الهی بر آنان نازل شود و چه به دست مؤمنان مجازات شوند.
• این آیه به مؤمنان آرامش میدهد که سرانجامِ کار با خداست و او یاور بندگان صالح خویش است؛ پس باید با اعتماد به وعدهی الهی، از هیچ تهدیدی هراس نداشته باشند.
• روحیهی ایثار و شهادتطلبی در اسلام، نه نشانهی ضعف، بلکه نشانهی قدرت و ایمان است؛ زیرا مسلمان با مرگ سرخ یا زندگی سربلند، همواره پیروز میدان است.