Tövbə surəsi — Ayə 7

Kəlmələrin mənaları:

• Əhd – andlaşma, müqavilə, əmin-amanlıq vədəsi.
• Müşriklər – Allaha şərik qoşanlar, Ona ibadətdə başqalarını da ortaq edənlər.
• Məscidül-Həram yanında əhd bağladıqlarınız – Hüdeybiyyə sülhündə Qüreyş kabilesi ilə birlikdə əhd bağlayan bəzi tayfalar (məsələn, Bəni-Damrə qəbiləsi).
• İstiqamət üzrə olmaq – vədə sadiq qalmaq, əhdi pozmamaq.
• Müttəqilər – Allahın əmrlərini yerinə yetirib, qadağan etdiklərindən çəkinən, təqvaya riayət edən möminlər.

Təfsir:

Bu ayə, müşriklərlə bağlanan əhdlərin etibarsız olduğunu və onların vəfasızlığını vurğulayır. Allah-təala soruşur: Müşriklərin Allah və Onun Rəsulu yanında necə əhdi ola bilər ki, onlar daim əhdlərini pozur, xəyanət edirlər? Onların vəfasızlığı və əhd pozmaq vərdişi o qədər dərinləşib ki, onlarla bağlanan hər hansı bir müqavilə etibarsız sayılır.

Lakin Allah-təala bu hökmdən bir istisna edir: Məscidül-Həram yanında – yəni Hüdeybiyyə sülhündə sizinlə əhd bağlayan müşriklər istisnadır. Onlar əhdlərinə sadiq qaldıqları müddətcə, siz də onlarla bağladığınız əhdə sadiq qalmalısınız. Əgər onlar sizə qarşı vəfalı olsalar, siz də onlara qarşı vəfalı olun. Əhdi pozmaq, xəyanət etmək yalnız onların öz əhdlərini pozduqları halda gündəmə gəlir.

Ayənin sonunda Allah-təala buyurur: "Şübhəsiz ki, Allah müttəqiləri – yəni əhdlərini yerinə yetirən, vəfalı olan, Onun əmrlərinə riayət edən və qadağan etdiklərindən çəkinən bəndələrini sevir." Bu, möminlərə bir təşviqdir ki, əhdlərə sadiq qalmaq, vəfalı olmaq təqvanın əlamətidir və Allahın sevgisinə nail olmağın yoludur.

Bu ayədən bizə böyük bir dərs var: Müsəlman olaraq biz əhdlərimizə, vədlərimizə sadiq qalmalıyıq. Kimə söz vermişiksə, onu yerinə yetirməliyik. Çünki əhdə vəfa etmək imanın əlamətidir, xəyanət isə münafiqlərin xüsusiyyətidir. Allah-təala bizləri öz əhdlərində sadiq qalan, vəfalı olan və təqva sahibi olan bəndələrindən etsin!