Ат-Тауба сүрөсү — Аят 83

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• رَجَعَكَ — кайтарды, кайра алып келди.
• طَائِفَةٍ مِّنْهُمْ — алардын арасындагы бир топ (эки жүздүүлөрдүн арасынан).
• فَاسْتَأْذَنُوكَ — алар сенден уруксат сурашты.
• لِلْخُرُوجِ — (согушка) чыгуу үчүн.
• الْخَالِفِينَ — артта калгандар, согушка чыкпай үйүндө отургандар (аялдар, балдар, оорулуулар жана шылтоо айткандар).

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, Мухаммед пайгамбар, эгер Аллах сени ушул сапардан (Табук согушунан) кийин алардын арасындагы бир топко — эки жүздүүлүгүндө туруктуу болгондорго — кайтарса, алар сени менен дагы башка согушка чыгууга уруксат сурашат. Ошондо аларга айт: «Силер мени менен эч качан согушка чыкпайсыңар, мени менен бирге душманга каршы согушпайсыңар. Анткени силер башында эле (Табук согушунда) үйдө отуруп калууну каалап, согушка чыкпай калгансыңар. Эми да ошол артта калгандар — оорулуулар, аялдар, балдар жана шылтоо айткандар — менен бирге отура бергиле».

Бул аятта эки жүздүүлөргө карата катуу эскертүү бар: алар биринчи жолу пайгамбар менен согушка чыгуудан баш тартып, үйдө отуруп калууну тандашты. Эми кийинки согуштарга чыгууга уруксат сурашса да, аларга бул уруксат берилбейт. Себеби алардын согушка чыгуусу мусулмандарга зыян алып келиши мүмкүн, жана алардын ниеттери таза эмес. Бул жаза алардын эки жүздүүлүгүнүн жана жалган шылтоолорунун кесепети.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллах адилеттүү: Ал эч кимге залымдык кылбайт. Эки жүздүүлөр өздөрү тандаган жолдун кесепетин тартышат. Бул — Аллахтын адилеттигинин далили.
• Ыймандуулук жана чынчылдык: Мусулман адам согушка чыгууга чын жүрөктөн даяр болушу керек. Аллах үчүн күрөшүү — ыймандын белгиси. Эки жүздүүлүк жана шылтоо айтуу ыйманга зыян келтирет.
• Жамааттын тартиби: Исламда жамааттын биримдиги жана тартиби абдан маанилүү. Эки жүздүүлөр жамааттын ичине кирип, ага зыян келтирбеши үчүн, аларга чектөө коюлган.
• Тообо эшиги ачык: Бирок бул аят эки жүздүүлөргө түбөлүк жаза эмес. Эгер алар чын жүрөктөн тообо кылып, жүрөктөрүн оңдосо, Аллахтын кечирими кенен. Бул — Аллахтын ырайымынын кеңдигин көрсөтөт.
• Пайгамбарга моюн сунуу: Пайгамбардын чечими Аллахтын буйругу менен болот. Ага моюн сунуу — ыймандын талабы. Бул аят пайгамбардын бийлигинин жана анын чечимдеринин Аллах тарабынан колдоого алынганын көрсөтөт.

Бул аят бизге чынчылдык, жоопкерчилик жана жамааттын биримдиги сыяктуу исламдын негизги баалуулуктарын үйрөтөт. Аллахтын адилеттиги жана ырайымы ар дайым кол кармашып жүрөт.