Tavba surasi — Oyat 83

Kalimalarning ma'nolari:

• رَجَعَكَ – seni qaytarsa, olib kelsa.
• طَائِفَةٍ – bir guruh, toifa.
• الْخَالِفِينَ – (jihaddan) ortda qolganlar, kechiktirilganlar (ayollar, bolalar va uzrli sabablarga ko'ra qolganlar).

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Agar Alloh sizni (Tabuk g'azotidan) qaytarib, o'sha munofiqlardan iborat bir guruhning oldiga olib kelsa va ular boshqa bir g'azotga chiqish uchun sizdan izn so'rasa, ularga shunday deb ayting: "Sizlar men bilan abadul-abad (hech qachon) (g'azotga) chiqmaysizlar va men bilan birga hech qanday dushmanga qarshi jang qilmaysizlar. Chunki sizlar birinchi marta (Tabukda) (jihaddan) ortda qolishga rozi bo'ldingiz. Endi esa (doim) ortda qoluvchilar (ayollar, bolalar va uzrli kishilar) bilan birga o'tiraveringlar."

Ushbu hukm ular uchun jazo va ularning jihadda ishtirok etishidan kelib chiqadigan zararlardan himoya qilishdir. Chunki ularning qalblarida nifoq bor edi va ular musulmonlar safiga fitna va buzuqlik keltirishlari mumkin edi.

Foydalar:

1. Alloh taolo o'z Payg'ambariga (s.a.v.) munofiqlarning holatini bildirib, ularning yomon niyatlarini fosh qilgan. Bu mo'minlar uchun ibratdirki, har qanday ishda Alloh va Uning Rasuli (s.a.v.)ning buyrug'iga bo'ysunishlari kerak.
2. Jihaddan qasddan ortda qolish – katta gunoh bo'lib, bu islomda qoralangan xatti-harakatdir. Mo'min kishi har doim yaxshi amallarga shoshilishi va Alloh yo'lida jonini ham, molini ham sarflashga tayyor bo'lishi lozim.
3. Ushbu oyat musulmonlarga jamiyatda o'z o'rnini bilishni va har bir inson o'z qobiliyati va imkoniyatiga qarab xizmat qilishini o'rgatadi. Ammo qasddan yaxshi amallardan bosh tortish – munofiqlik alomatidir.
4. Alloh taoloning hukmi o'ta adolatli va hikmatlidir. U bandalarining qalblarini biladi va ularning niyatlariga qarab jazo yoki mukofot beradi. Bu mo'minlarni har doim Allohga chin dildan ibodat qilishga va Uning roziligini izlashga undaydi.