Ат-Тауба сүресі — Аят 83

1. Сөздердің мағынасы:

• رَجَعَكَ اللَّهُ — Аллаһ сені қайтарса, яғни сапардан оралтса.
• طَائِفَةٍ مِّنْهُمْ — олардың бір тобы, яғни екіжүзділердің бір бөлігі.
• فَاسْتَأْذَنُوكَ — олар сенен рұқсат сұраса.
• لِلْخُرُوجِ — шығуға, яғни жаңа жорыққа шығуға.
• الْخَالِفِينَ — қалғандар, яғни соғысқа шықпай үйде қалған әлсіздер, науқастар, әйелдер мен балалар.

1. Аяттың тәпсірі:

Ей, Мұхаммед (с.а.с.)! Егер Аллаһ сені Табук жорығынан кейін екіжүзділердің бір тобына қайтарып әкелсе, олар сенен келесі жорыққа бірге шығуға рұқсат сұрайды. Онда оларға айт: «Сендер менімен бірге ешқашан жорыққа шықпайсыңдар және менімен бірге ешбір жауға қарсы соғыспайсыңдар. Себебі сендер басында-ақ Табук жорығында үйде қалуды ұнаттыңдар, отырып қалуды таңдадыңдар. Енді соғысқа шықпай қалғандармен бірге отыра беріңдер».

Бұл аят екіжүзділерге берілген қатаң жаза әрі сабақ. Олар бірінші рет жалтарған кезде-ақ өздерінің ниеттерінің шындығын көрсетті. Сондықтан олардың келесі жорықтарға қатысуына рұқсат берілмейді, өйткені олардың қатысуы мұсылмандар қатарына зиян мен былық әкелуі мүмкін. Бұл — жауапкершіліктен жалтарғандардың орны соғысқа шықпай қалғандардың қатары екенін білдіретін әділ үкім.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ислам діні жауапкершілікті, адалдықты және шынайы ниетті жоғары бағалайды. Жалтарған адам өз ісінің салдарын көтереді.
• Аллаһ жолындағы күреске деген ынта мен құлшыныс — иманның шынайылығының белгісі.
• Екіжүзділік пен жалтарғыштық адамды қоғамдағы игі істерден шеттетеді.
• Ислам — әділдік пен парасаттылық діні. Ол адамдарды жауапкершілікке шақырады және әркімнің орнын өз ісіне қарай белгілейді.
• Бұл аят мұсылмандарды шынайы ниетпен, берілгендікпен Аллаһ жолында қызмет етуге шақырады, әрі жауапкершіліктен қашпауға үндейді.