Аль-Балад сүресі — Аят 11

1. Сөздердің мағынасы:

• فَلَا اقْتَحَمَ: "Ал ол асып түспеді" деген мағынада. "Иқтихам" — бір нәрсеге қиындықпен, күш салып кіру дегенді білдіреді.
• الْعَقَبَةَ: "Асу" немесе "биік қия" деген мағынада. Бұл жерде ол адамның алдында тұрған ауыр, қиын істі бейнелейді.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала бұл аятта адамның дүниедегі байлығын Алла жолында жұмсамағанын, қиындыққа қарамастан жақсылыққа ұмтылмағанын ескертеді. Адамның алдында Жәннатқа апарар бір биік асу — ауыр да қиын іс тұр. Ол — садақа беру, мұқтажға көмектесу, ашты тамақтандыру, жетімге қамқорлық жасау сияқты нәпсіге ауыр тиетін игі амалдар. Адам баласы осы қиындықтарға төтеп беріп, сол асуды асып түсуі керек еді. Бірақ ол бұған бармады, өзінің байлығын тек өз рахатына жұмсап, мәңгілік өмірі үшін қадам жасамады. Яғни, ол өзін Жәннаттан бөліп тұрған кедергіні еңсеріп, сауапқа жету жолын таңдамады. Бұл аят адамды ойландырып, дүниедегі қысқа ғұмырда жасалған жақсылықтың мәңгілік пайда әкелетінін ескертеді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ислам — қиындыққа төзе білу діні. Жақсылық жасау кейде ауыр тисе де, оның сауабы ұлы.
• Байлық пен мүмкіндік — Алланың берген сынағы. Оны тек өз пайдасына емес, қайырымдылыққа жұмсаған адам нағыз жеңімпаз.
• Жәннатқа апарар жол оңай емес, ол — сабыр мен құрбандықты талап ететін жол.
• Әр адам өз өмірінде "асуын" — яғни өзіне ауыр тиетін жақсылықты таңдауға тиіс. Осы арқылы ол Алланың разылығына жетеді.
• Құран адамды тек тыңдауға емес, ойланып, әрекет етуге шақырады. Бұл аят бізді жақсылыққа асығуға, уақытты бос өткізбеуге үндейді.