Аль-Балад сүресі — Аят 12

1. Сөздердің мағынасы:

• وَمَا أَدْرَاكَ (уа мә әдрака): «Саған не білдірді?» — бұл араб тіліндегі ерекше құрылым, ол айтылып отырған нәрсенің өте маңызды әрі ұлы екенін білдіру үшін қолданылады. Яғни, бұл нәрсенің мәні терең, оны толық түсіну қиын дегенді білдіреді.
• الْعَقَبَةُ (әл-ақаба): «Асу», «қиын өткел», «биік қия». Бұл сөз таудағы өрлеуге тиіс қиын жолды, яғни адам басынан өткеретін ауыр сынақты білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала осы аятта адамзатқа өте маңызды бір нәрсені ескертіп, оның ұлылығын айрықша атап көрсетеді. Ол — «ақаба», яғни адамның алдында тұрған қиын асу. Бұл асу — Аллаһтың разылығына жету жолындағы қиындықтар мен сынақтар. Аллаһ бұл сұрақты қою арқылы адамды ойландырады: бұл асудың не екенін, оның қаншалықты ауыр әрі маңызды екенін білесің бе? Бұл жерде сөз жай ғана бір қиындық туралы емес, адамның мәңгілік бақытқа жетуі үшін аттап өтуі тиіс рухани кедергілер мен сынақтар туралы болып отыр. Пайғамбарға (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) қаратылған бұл сұрақ — жайбарақат өмір сүріп, жәннатқа оңай жету мүмкін емес екенін, керісінше, әр адам өз өмірінде қиындықтарға төтеп беріп, жақсылық пен ізгілік жолында табанды болуы керектігін ұғындырады. Бұл асу — сабыр, құрбандық, мейірімділік пен әділеттілік сияқты қасиеттерді талап ететін өмір жолы.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят адамға өмірдің тек рахат пен жеңілдіктен тұрмайтынын, кейде қиындықтар мен сынақтарға толы болатынын еске салады. Бірақ осы қиындықтарды сабырмен жеңген адам үлкен сыйға ие болады.
• Аллаһтың сұрақ қою арқылы адамды ойландыруы — Оның адамзатқа деген қамқорлығы мен мейірімінің белгісі. Ол бізді жақсылыққа бастап, жамандықтан сақтандырады.
• Аят адамды жақсылық жасауға, қиындықтарға төзе білуге және Аллаһтың разылығын іздеуге шақырады. Бұл — исламның адамды рухани кемелдікке жетелейтін ілімінің бір көрінісі.
• Қиындықтарды жеңу арқылы адам өзінің ішкі күшін, иманын және Аллаһқа деген сенімін нығайтады. Бұл — әрбір мұсылман үшін үлкен рухани байлық.