Balad surasi — Oyat 19

Kalimalarning ma'nolari:

• المَشْأَمَةِ — shimol tomon, ya'ni "ashobul-mash'ama" — shimol (chap) tomon egalari, do'zaxga ketuvchilar ma'nosida.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo o'zlarining oyatlarini — ya'ni Qur'onni va payg'ambarlariga nozil qilingan barcha ilohiy dalillarni inkor etgan kimsalarning oxirati haqida xabar bermoqda. Ular "ashobul-mash'ama" — ya'ni shimol (chap) tomon egalaridir. Qiyomat kuni odamlar ikki guruhga bo'linadi: o'ng tomon egalari (ashobul-yamin) — jannatga kiradigan saodatli bandalar va chap (shimol) tomon egalari (ashobul-mash'ama) — do'zaxga olib ketiladigan baxtsiz kimsalar. Ushbu oyatda kofirlar aynan shu ikkinchi guruhga mansub ekanliklari ta'kidlanmoqda. Ya'ni, ular Qiyomat kuni shimol tomondan do'zax tomon haydaladilar va u yerda azoblanadilar. Bu ularning dunyoda Allohning oyatlariga qarshi chiqishlari va ularni yolg'onga chiqarishlarining bevosita natijasidir.

Foydalar:

• Ushbu oyat musulmon kishiga Allohning oyatlariga iymon keltirish va ularga amal qilish naqadar buyuk ne'mat ekanligini anglatadi. Chunki iymon keltirganlar o'ng tomon egalari bo'lib, jannatga kiradilar, kofirlar esa shimol tomon egalari bo'lib, do'zax azobiga duchor bo'ladilar.
• Oyat insonni o'z hayotini o'ylab ko'rishga, Allohning oyatlariga nisbatan munosabatini tekshirishga undaydi. Har bir inson o'z qalbini tekshirib, Allohning oyatlariga chin dildan iymon keltirishga va ularni hayotida qo'llashga intilishi lozim.
• Bu oyatda adolat tamoyili yaqqol ko'rinadi: har kim o'z amaliga yarasha jazolanadi yoki mukofotlanadi. Bu esa insonlarni yaxshi amallar qilishga va yomon amallardan saqlanishga chorlaydi.