Ələq surəsi — Ayə 11

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• أَرَأَيْتَ — “Gördünmü?”, “Bir de görəsən?”, “Necə fikirləşirsən?” mənasında olub, diqqəti təəccüblü bir hala yönəltmək üçün istifadə olunur.
• الْهُدَى — Doğru yol, haqqa yönəlmə, hidayət. Burada Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) iman və ibadət üzərində olduğunu bildirir.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə, Allaha qarşı həddini aşan bir şəxsin — Əbu Cəhlin — Allahın qulunu, yəni Peyğəmbəri (sallallahu aleyhi və səlləm) namaz qıldığı üçün necə qadağan etməyə çalışdığını təəccüblə sual edir. Ey Peyğəmbər, bir düşün: əgər bu namaz qılan şəxs Rəbbindən gələn doğru yol üzərindədirsə, haqqı və hidayəti ilə insanlara yol göstərirsə, onu bu yoldan çəkindirmək nə qədər böyük bir zülm və ağılsızlıqdır!

Bu ayə bizə öyrədir ki, haqqa yönəlmiş bir insanı doğru yoldan döndərməyə çalışmaq, əslində özünü ziyana uğratmaqdır. Hidayət Allahdan gələn ən böyük nemətdir; kim bu nemətə sarılıbsa, onu əlindən almağa çalışan şəxs böyük bir yanlışlıq içindədir. Ayə həm də Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) haqq üzərində olduğunu təsdiqləyir və ona qarşı çıxanların əslində nə qədər aciz və yanlış yolda olduqlarını göstərir.

Bu, həm də bir çağırışdır: gəlin doğru yolu axtaraq, hidayətə qulaq asaq və haqqa qarşı duranların əvəzinə, haqqı dəstəkləyənlərdən olaq. Çünki hidayət üzərində olmaq, insanın dünyada və axirətdə ən böyük qazancıdır. Allah heç kimi doğru yoldan məhrum etməz; lakin insan öz əməlləri ilə ya bu yolu seçər, ya da ondan uzaqlaşar. Bu ayə bizə xatırladır ki, namaz qılan, Rəbbinə yönələn bir qulu bu yoldan çəkindirmək istəyən şəxs, əslində özünün nə qədər böyük bir ziyanda olduğunu dərk etməlidir.

3) Dəvət və nəsihət:

Ey insan! Bil ki, hidayət ən qiymətli xəzinədir. Kim səni Allaha yaxınlaşdıran yoldan döndərməyə çalışırsa, onun sözünə aldanma. Sənə doğru yolu göstərənə tabe ol, namazını qıl, Rəbbinə yönəl və Ona yaxınlaş. Unutma ki, haqq yolunda olan heç vaxt ziyana uğramaz. Allahın hidayəti ilə işıqlanan qəlb, heç bir qaranlıqda yolunu itirməz. Gəl, sən də bu hidayət nurundan payını al və Rəbbinə yönələnlərdən ol!