Аль-Аляк сүрәсе — Аять 6

Мәгънәләр:

• Кәллә — юк, алай түгел; бу сүз Аллаһы Тәгаләнең Абҗәһелнең сүзләрен һәм гамәлләрен кире кагу өчен әйтелгән.
• әл-Инсән — кеше, биредә Абҗәһел кебек фаҗир кеше күздә тотыла.
• ләйәтгә — чиктән чыга, тәкәбберлек белән үз чиген узып, Аллаһының чикләрен боза.

Аять тәфсире:

Юк, алай түгел! Әлбәттә, кеше — бигрәк тә байлык белән шашып, үзен башкалардан өстен күргән кеше — тәкәбберлек аркасында Аллаһының чикләрен узып, баш күтәрә. Ул үзенең Раббысына каршы килә, хакны инкяр итә һәм кешеләрне Аллаһ юлыннан читкә этәрә. Абҗәһел кебек кешеләр, байлык һәм дәрәҗә аларны масайтканга күрә, пәйгамбәргә каршы чыгып, аның чакыруын кире кагалар. Ләкин алар белсеннәр: ахыр чиктә аларның кайтуы — Аллаһыга, һәм Ул һәркемгә эше буенча җәза бирәчәк. Бу аять кешенең үзеннән-үзе тәкәбберләнүенә түгел, ә байлык һәм дөньяви нәрсәләр аны шаштыргач, чиктән чыгуына ишарә итә.

Һәммәбезгә гыйбрәт:

Бу аять безгә байлыкның һәм дәрәҗәнең кешене аздыручы сыйфат икәнен искәртә. Кем дә кем дөнья малы белән масаеп, Аллаһының чикләрен бозса, ул — зур хатада. Чын бәхет — тәкәбберлектә түгел, ә кешелеклелектә, Аллаһыга буйсынуда һәм кешеләргә шәфкатьле булуда. Без һәрвакыт үзебезне тикшереп торырга тиеш: байлык безне тәкәбберләндермиме, югары дәрәҗә безне башкаларны кимсетергә этәрмиме? Аллаһы алдында бөеклек — тәкъвалыкта, ә дөнья малы вакытлы гына сынау. Шуңа күрә һәрберебез акыллы булып, дөньяның вакытлылыгын истә тотып, Раббыбызга тәүбә итеп, аның чикләрен сакларга тиеш.