Alaq surasi — Oyat 6

Kalimalarning ma'nolari:

• Kalla: Yo'q, unday emas. Bu so'z o'zidan oldingi gapni rad etish uchun kelgan.
• Inson: Bu yerda kofir va gunohkor inson, xususan Abu Jahl nazarda tutilgan.
• Yatg'о: Haddan oshmoq, chegaradan chiqib ketmoq, kibr-u havo bilan o'zini yuqori olmoq.

Tafsir:

Yo'q, unday emas! Darhaqiqat, inson o'zini boy va mustaqil ko'rganida, haddidan oshib ketadi. U Allohning chegaralarini buzadi, o'zini katta olib, kibr-u havo bilan ish qiladi. Bu holat, ayniqsa, Abu Jahl kabi kofirlarda yaqqol ko'rinadi. U boyligi va mansabiga suyanib, haqni inkor etadi, Payg'ambarga (sollallohu alayhi va sallam) qarshi chiqadi va odamlarni haq yo'ldan to'sishga urinadi. Lekin bunday kishilar bilishi kerakki, ularning oxir-oqibatdagi manzili Allohning huzuridir. U yerda har bir inson qilgan amaliga yarasha jazolanadi. Na boylik, na mansab, na kuch insonni Allohning jazosidan qutqara olmaydi.

Foydalar:

• Boylik va dunyo ne'matlari insonni mag'rurlantirmasligi kerak. Aksincha, ular shukr qilishga undashi lozim.
• Har bir inson, qanchalik kuchli va boy bo'lmasin, Allohning huzurida hisob berishini yodda tutishi zarur.
• Kibru havo insonni halokatga yetaklaydigan eng xavfli illatlardan biridir. Undan saqlanish har bir mo'minning burchidir.
• Alloh taolo bandalarining gunohlarini ko'rib turibdi va ularni adolat bilan jazolaydi. Bu esa mo'minlarga sabr va bardosh berishga undaydi.