یونس سۈرىسى — ئايەت 11

1. مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە تېگىشلىك سۆزلەر:

• يُعَجِّلُ: ئالدىراپ تېزلىتىش، ئالدىنقى قىلىش.
• الشَّرَّ: يامانلىق، زىيان، ئازاب-ئوقۇبەت.
• اسْتِعْجَالَهُم: ئۇلارنىڭ ئالدىرىشى، تېز بولۇشىنى تەلەپ قىلىشى.
• لَقُضِيَ إِلَيْهِمْ أَجَلُهُمْ: ئۇلارنىڭ ئۆلۈم ۋاقتى ئاخىرلاشقان بولاتتى، ھالاك بولۇپ كېتەتتى.
• فَنَذَرُ: بىز تاشلاپ قويىمىز، قويۇپ بېرىمىز.
• لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا: بىز بىلەن ئۇچرىشىشنى ئۈمىد قىلمايدىغانلار، يەنى قىيامەت ۋە ھەسەپ-كۈنلەرگە ئىشەنمەيدىغانلار.
• طُغْيَانِهِمْ: ئۇلارنىڭ چەكتىن ئاشقانلىقى، ھەددىدىن ئۆتكەنلىكى، كۇپۇرلۇقى.
• يَعْمَهُونَ: ئىككىلىنىپ، گاڭگىراپ، يول تاپالماي قالماقتا.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا ئىنسانلارنىڭ ئالدىراپ-تېزلىتىپ قىلغان دۇئالىرىغا قانداق مۇئامىلە قىلىدىغانلىقىنى بايان قىلىدۇ. ئىنسانلار بەزىدە ئاچچىقلىنىپ قالغاندا ئۆزلىرىگە، بالىلىرىغا ياكى مال-مۈلكىگە يامانلىق تىلەپ دۇئا قىلىدۇ. ئەگەر ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ بۇنداق يامانلىق دۇئاسىنى خەيرلىك دۇئاسىنى ئىجابەت قىلغاندەك ئالدىراپ ئىجابەت قىلغان بولسا، ئۇلار ھەممىسى ھالاك بولۇپ كېتەتتى، ئۆلۈم ۋاقتى ئاخىرلاشقان بولاتتى. لېكىن ئاللاھ تائالا ئۆزىنىڭ ھېكمىتى ۋە رەھمىتى بىلەن ئۇلارغا مۆھلەت بېرىدۇ، ئالدىراپ جازالامىدۇ.

ئاندىن ئاللاھ تائالا: "بىز بىلەن ئۇچرىشىشنى ئۈمىد قىلمايدىغانلارنى، يەنى قىيامەت كۈنىگە، ھەسەپ-كۈنلەرگە ئىشەنمەيدىغان، ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قورقمايدىغان كىشىلەرنى ئۇلارنىڭ چەكتىن ئاشقانلىقىدا گاڭگىراپ، ئىككىلىنىپ يۈرۈشىگە تاشلاپ قويىمىز" دەيدۇ. بۇ ئۇلارغا بېرىلگەن مۆھلەت بولۇپ، ئۇلارنى تەدرىجىي ھالاكەتكە يېقىنلاشتۇرىدۇ.

بۇ ئايەتتىن ئىبرەت شۇكى: ئاللاھ تائالا پەقەت ئۆزى خالىغاننى قىلىدۇ، ئۇنىڭ ھېكمىتى چەكسىز. ئىنسانلار ئاچچىقلىنىپ قالغاندا يامانلىق تىلەپ دۇئا قىلماسلىقى كېرەك، چۈنكى ئاللاھ ئۇنى ئىجابەت قىلىپ قويسا، ئادەم ھالاك بولۇپ قالىدۇ. شۇنداقلا، قىيامەت كۈنىگە ئىشەنمەيدىغان، ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قورقمايدىغان كىشىلەر ھەقىقەتتىن يىراق، گاڭگىراپ يۈرىدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنى ئۇلاردىن قىلمىسۇن، ھەممىمىزنى ھىدايەت يولىدا مۇستەھكەم قىلسۇن.