یونس سۈرىسى — ئايەت 10

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «دَعْوَاهُمْ»: ئۇلارنىڭ دۇئاسى، يالۋۇرۇشى ۋە سۆز-ئىبارىسى.
• «سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ»: ئى ئاللاھ! سەن پاك ۋە مۇقەددەسسەن، سېنىڭ زاتىڭغا لايىق كەلمەيدىغان ھەر قانداق نۇقسان ۋە كەمچىلىكتىن پاكسەن.
• «تَحِيَّتُهُمْ»: ئۇلارنىڭ بىر-بىرىگە ۋە ئۇلارغا قىلىنىدىغان سالامى ۋە ئەھۋال سورىشى.
• «سَلَامٌ»: تىنچلىق، ئامانلىق ۋە ھەر قانداق ئازاب-ئوقۇبەتتىن ساقلىنىش.
• «آخِرُ دَعْوَاهُمْ»: ئۇلارنىڭ سۆزىنىڭ ئاخىرقى قىسمى، يەنى سۆزلىرىنىڭ خاتىمىسى.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت جەننەت ئەھلىنىڭ ئۇلۇغ ۋە مۇبارەك ھاياتىنى سۈپەتلەپ بېرىدۇ. ئۇلار جەننەتتە ئاللاھ تائالانى ئۇلۇغلاپ، ئۇنىڭغا تەسبىھ ئېيتىدۇ ۋە «ئى ئاللاھ! سەن پاكسەن» دەپ ئۇنى ھەر قانداق نۇقساندىن پاك دەپ بىلىدۇ. بۇ ئۇلارنىڭ ئەڭ ئاساسلىق سۆزى ۋە دۇئاسىدۇر. ئۇلارنىڭ بىر-بىرىگە قىلىدىغان سالامى ۋە ئاللاھ تەرىپىدىن ئۇلارغا يەتكۈزۈلىدىغان سالامى «سالام» بولۇپ، يەنى تىنچلىق، ئامانلىق ۋە ھەر خىل ياخشىلىقتۇر. ئۇلار جەننەتتە ھېچقانداق غەم-قايغۇ، ئازاب-ئوقۇبەت كۆرمەيدۇ، پەقەت تىنچلىق ۋە خۇشاللىق ئىچىدە ياشايدۇ. ئۇلارنىڭ سۆزلىرىنىڭ ئاخىرقى خاتىمىسى بولسا، بارلىق مەخلۇقاتلارنىڭ رەببى بولغان ئاللاھقا ھەمدۇ-سانا ئېيتىش، يەنى «ھەممە ھەمدۇ-سانا ئالەملەرنىڭ رەببى بولغان ئاللاھقا خاستۇر» دېيىشتىن ئىبارەتتۇر. ئۇلار سۆزلىرىنى تەسبىھ بىلەن باشلاپ، ھەمدۇ-سانا بىلەن ئاخىرلاشتۇرىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە جەننەت ئەھلىنىڭ قانداق قىممەتلىك ۋە گۈزەل ھاياتتا ياشايدىغانلىقىنى، ئۇلارنىڭ ئاللاھنى ئۇلۇغلاپ، ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلىپ، تىنچلىق ۋە سالامەتلىك ئىچىدە بولىدىغانلىقىنى ئۇقتۇرىدۇ. بۇ بىز ئۈچۈن چوڭ بىر ئۈمىد ۋە تەرغىبتۇر. ئەگەر بىز بۇ دۇنيادا ئاللاھقا ئىمان ئېيتىپ، ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇپ، تەسبىھ ۋە ھەمدۇ-سانا ئېيتىپ ياشىساق، ئاخىرەتتە بىزنىمۇ شۇنداق گۈزەل جەننەت ۋە تىنچلىق كۈتۈپ تۇرىدۇ. كېلىڭلار، بىز ھەمىشە ئاللاھنى ئەسلىمەكتىن ۋە ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلىشتىن ھەرگىز توختىمايلى، شۇنداق قىلساق ئاللاھ بىزگە بۇ دۇنيادا ۋە ئاخىرەتتە ئەڭ ياخشى مۇكاپاتلارنى ئاتا قىلىدۇ.