Йунус сүресі — Аят 38

1. Сөздерге түсініктеме:

• أَمْ — «әлде», «бәлкім» деген мағынадағы жалғаулық.
• يَقُولُونَ — «олар айтады».
• افْتَرَاهُ — «оны ойдан шығарды», «өзінен қосып алды».
• فَأْتُوا — «онда келіңдер», «әкеліңдер».
• بِسُورَةٍ مِّثْلِهِ — «оған ұқсас бір сүре».
• وَادْعُوا — «және шақырыңдар».
• مَنِ اسْتَطَعْتُم — «қолдарыңнан келгендердің барлығын».
• مِّن دُونِ اللَّهِ — «Аллаһтан өзге».
• إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ — «егер шыншыл болсаңдар».

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Мұхаммед пайғамбарға (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) қарсы айтылған күдікке жауап ретінде түскен. Мушриктер: «Мұхаммед бұл Құранды өзі ойдан шығарып, Аллаһқа теліп қойды» — деп айтты. Аллаһ Тағала пайғамбарға оларға былай деп жауап беруді бұйырды: «Егер мен шынымен де адам баласы ретінде бұл Құранды өзімнен қосып шығарған болсам, онда сендер де — араб тілінің шеберлері, шешен сөйлеушілер — осы Құранға ұқсас бір сүре әкеліп көріңдер. Ол үшін Аллаһтан өзге кімге сенсеңдер де, кімнен көмек сұрай алатын болсаңдар да, барлығын шақырып, жәрдемдерін алыңдар. Егер осы сөздеріңде шыншыл болсаңдар, мұны істей алуларың керек еді».

Алайда олар мұны істей алмады және ешқашан да істей алмайды. Бұл — Құранның Аллаһтан түскен кітап екенінің айқын дәлелі. Өйткені олар араб тілінің тума шеберлері, поэзия мен шешендіктің асқан майталмандары бола тұра, Құранның бір сүресіне ұқсас нәрсе келтіре алмады. Осы әлсіздіктері олардың Құран туралы айтқан «ойдан шығарылған» деген сөздерінің жалған екенін дәлелдейді. Құран — адам сөзі емес, Жаратушының сөзі.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Құран Кәрімнің мұғжиза (керемет) екенін және оның Аллаһтан түскенінің шынайылығын білеміз. Оған ұқсас бір сүре келтіруге бүкіл адамзат пен жындар бірігіп әрекет етсе де қауқарсыз екендігі — Құранның кұдайлық кітап екенінің мәңгілік дәлелі.
• Ислам діні ақыл мен дәлелге шақырады. Аяттағы «егер шыншыл болсаңдар, онда әкеліп көріңдер» деген үндеу — адамды ойлануға, зерттеуге және шынайылыққа шақырады.
• Құранның қарапайым адамға да, білімді адамға да түсінікті әрі әсерлі болуы — оның кұдайлық сипатының белгісі. Оқыған сайын жаңа мағыналар ашылып, жүрекке нұр құяды.
• Бұл аят мұсылмандарға Құранға деген сенімдерін нығайтуға, оны оқуға, түсінуге және өмірлерінде ұстануға шақырады. Құран — тура жол көрсетуші, әрі ол адамды Аллаһқа жақындататын нұрлы кітап.