Йунус сүрөсү — Аят 39

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• بَلْ (бал): «тескерисинче», «жок, андай эмес» деген мааниде — мурунку айтылган ойду четке кагып, жаңы ойду баштоо үчүн келген сөз.
• كَذَّبُوا (каззабуу): «жалганга чыгарышты», «четке кагышты» — бир нерсени жалган деп эсептөө.
• يُحِيطُوا بِعِلْمِهِ (йухиитуу би-илмиһи): «анын илимин толук камтый албады», «анын маанисин терең түшүнө албады» — бир нерсени ар тараптан, толук түшүнүү.
• تَأْوِيلُهُ (таавиилуһу): «анын акыбети», «анын жыйынтыгы», «анын качан ишке ашары» — бул жерде убада кылынган азаптын келиши жана аяттардын маанисинин ачылышы.
• عَاقِبَةُ (аакибату): «акыбет», «жыйынтык», «аягы».
• الظَّالِمِينَ (заалимиин): «залымдар», «каапырлык кылып өзүнө зыян кылгандар».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта каапырлардын жүйөсүз жалганга чыгаруусун ачып берет. Алар Куранды угуп, анын маанисин терең ойлонуп, түшүнүп көрүшпөдү, тескерисинче, эле угаары менен эле жалганга чыгарышты. Алар Куранда айтылган кайра тирилүү, акырет, бейиш жана тозок сыяктуу чындыктардын маанисин толук түшүнө элек болчу. Ошондой эле аларга убада кылынган азаптын чыныгы келген убактысы да келе элек болчу. Алар ушундай кылып, чындыкты түшүнбөй туруп эле четке кагышты.

Бул жалганга чыгаруу мурунку коомдордун да кылганы экенин Аллах эскертет. Алар да пайгамбарларын жалганга чыгарышкан, натыйжада Аллахтын азабы аларга келип, кыйратылышкан. Ошондуктан Аллах пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) кайрылып: «Мына ошол залымдардын акыбети кандай болгонун карап көр» дейт. Башкача айтканда, алардын аягы кандай болду? Аллах алардын айрымдарын жерге жутуу менен, айрымдарын сууга чөктүрүү менен, дагы башкаларын башка азаптар менен кыйратты. Бул — тарыхтагы эскертүү, сабак.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Ойлонуп, түшүнүп иш кылуу: Бул аят бизди бир нерсени угаары менен эле четке кагуудан, ал эми адегенде аны түшүнүп, изилдеп, ойлонуп көрүүгө чакырат. Куран — ойлонуу, түшүнүү китеби.
• Сабыр кылуу жана шашпай чечим кабыл алуу: Каапырлар шашып, түшүнбөй туруп эле жалганга чыгарышты. Ал эми ыймандуу адам шашпай, чындыкты изилдеп, акырындык менен чечим кабыл алат.
• Тарыхтан сабак алуу: Мурунку коомдордун акыбети бизге эскертүү. Аллах залымдарды эч качан унутпайт, адилеттик менен жазалайт. Бул — адилеттикке болгон ишенимди бекемдейт.
• Курандын чындыгы: Куранда айтылгандардын баары акыйкат. Анын убадалары, эскертүүлөрү сөзсүз ишке ашат. Бул — Курандын Аллах тарабынан түшүрүлгөн китеп экенин дагы бир жолу ырастайт.
• Исламдын жөнөкөйлүгү жана тереңдиги: Ислам адамды ойлонууга, изилдөөгө, чындыкты табууга чакырат. Ал эч качан сокур ишенимди талап кылбайт, тескерисинче, акылды иштетүүгө үндөйт. Бул — Исламдын сулуулугу жана адамзат үчүн туура жол экенин көрсөтөт.