Hud surasi — Oyat 29

Kalimalarning ma'nolari:

• "La as'alukum" — men sizlardan so'ramayman.
• "Alayhi" — buning evaziga, ya'ni da'vat va hidoyatga qarshilik qilishingiz evaziga.
• "Ajriya" — mening mukofotim, savobim.
• "Bitaridi" — haydovchi, quvuvchi.
• "Mulaaqu" — ro'baro' bo'luvchilar, uchratuvchilar.
• "Tajhalun" — nodonlik qilasizlar, bilimsizsizlar.

Tafsir:

Nuh alayhissalom o'z qavmiga shunday dedilar: "Ey qavmim! Men sizlardan bu da'vatim va nasihatim evaziga hech qanday mol-mulk, dunyo boyligi so'ramayman. Men sizlarni Allohning yagonaligiga va Unga ixlos bilan ibodat qilishga chaqiraman, buning uchun sizlardan haq talab qilmayman. Mening mukofotim faqat Allohning o'ziga xosdir. U meni elchi qilib yuborgan Zotdir va U mening amalimning savobini beruvchidir.

Yana men imon keltirgan kambag'al va zaif bandalarni o'z huzurimdan haydovchi ham emasman. Sizlar menga: 'Seni kuzatib yurgan pastkash va kambag'allarni o'zingdan hayda, shunda biz senga ergashamiz', deysizlar. Lekin men ularni haydamayman, chunki ular Allohga imon keltirgan, Uning birligini tan olgan mo'minlardir. Ular qiyomat kuni o'z Robbilariga ro'baro' bo'lajaklar va Alloh ularning imonlari evaziga ularni mukofotlaydi. Agar men ularni haydasam, Robbim oldida gunohkor bo'laman va Uning jazosiga duchor bo'laman.

Lekin men sizlarni nodon qavm ekaningizni ko'rmoqdaman. Chunki sizlar Allohning amrini, Uning huzurida bandalarning qadr-qimmatini bilmaysizlar. Sizlar imon keltirgan zaif bandalarni haqorat qilib, ularni haydashni buyurasizlar, bu esa sizlarning jaholat va bilimsizligingizni ko'rsatadi."

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Da'vatda xolislik — Payg'ambarlar va da'vat qiluvchilar o'z mehnatlari evaziga odamlardan hech qanday dunyo ne'matini talab qilmaydilar. Ularning maqsadi faqat Allohning roziligi va Uning huzuridagi savobdir. Bu esa da'vatning pokligini va samimiyligini ko'rsatadi.
2. Mo'minlarning qadri — Imon keltirgan kambag'al va zaif bandalar Alloh nazdida ulug'dirlar. Ulaming qadr-qimmati mol-davlat bilan emas, balki imonlari bilan o'lchanadi. Hech kim ularni xor qilishga yoki ularni jamoalardan haydashga haqli emas.
3. Jaholatning oqibati — Qavmning nodonligi ularni haqdan uzoqlashtirgan va payg'ambarga qarshi chiqishga undagan. Ilm va donolik insonni to'g'ri yo'lga boshlaydi, jaholat esa adashishga sabab bo'ladi.
4. Qiyomatga ishonch — Mo'minlar o'z Robbilariga ro'baro' bo'lishlariga ishonadilar. Bu ishonch ularga sabr va qat'iyat bag'ishlaydi, zolimlar esa o'z qilmishlarining jazosini albatta tortadilar.
5. Ijtimoiy adolat — Islom dinida kambag'al va boy, zaif va kuchli o'rtasida hech qanday tafovut yo'q. Hamma Alloh oldida tengdir va faqat taqvo bilan afzal bo'ladi.