سوره هود — آیه 8

معانی واژگان:

• أُمَّةٍ مَّعْدُودَةٍ: مدت زمانی محدود و معیّن.
• مَا يَحْبِسُهُ: چه چیزی آن را بازمیدارد و مانع آن میشود؟
• مَصْرُوفًا: بازگرداندهشده و دفعشده.
• حَاقَ: فراگرفت و احاطه کرد.

تفسیر آیه:

اگر ما عذاب را از این مشرکان تا مدتی معیّن و محدود به تأخیر بیندازیم و آنان دیر شدن آن را احساس کنند، از روی استهزاء و تکذیب خواهند گفت: «چه چیزی این عذاب را باز داشته است؟ اگر راست میگوید چرا نمیآید؟» اما باید بدانند که این تأخیر به معنای نبودِ عذاب نیست؛ بلکه آن عذاب حتمی است و روزی که فرا رسد، هیچ چیز نمیتواند آن را از آنان دفع کند یا بازگرداند. در آن روز، عذابی که آن را به مسخره گرفته بودند، از هر سو آنان را احاطه میکند و به کیفر تمسخرشان گرفتار میشوند. این تأخیر، مهلتی برای بازگشت و توبه است، نه نشانهای بر بیحقیقت بودن وعده الهی.

فواید و پیامهای آیه:

• تأخیر عذاب و بلا، نشانه رحمت و فرصت الهی برای بندگان است تا بهسوی او بازگردند و از گناه توبه کنند.
• استهزاء و شتابزدگی در امور غیبی و وعدههای الهی، از صفات ناپسند انسان است که موجب پشیمانی و گرفتاری در عذاب میشود.
• وعدههای الهی حتمی است و هیچ قدرتی نمیتواند در برابر اراده خداوند بایستد؛ پس مؤمن باید با صبر و یقین، منتظر فرج و نصرت الهی باشد.
• این آیه درس عبرتی است که انسان نباید با دیدن تأخیر در مجازات گناهکاران، فریب بخورد و گمان کند که خداوند آنان را رها کرده است؛ بلکه هر چیزی نزد خداوند به اندازه و زمان معیّن است.