Nos surasi — Oyat 2

Kalimalarning ma'nolari:

• Malik – hukmdor, mutlaq hokim, har bir ishni ixtiyori bilan boshqaruvchi.
• An-nos – barcha insonlar, butun insoniyat.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo o'zini "odamlarning hukmdori" deb ta'riflamoqda. Ya'ni, U barcha insonlarning yagona hukmdori, ularning barcha ishlarini boshqaruvchi va ular ustidan to'liq hukmronlikka ega bo'lgan Zotdir. Alloh taolo insonlardan befarzand va ularning barchasiga nisbatan to'liq hokimiyat sohibidir. Uning hukmronligi hech qanday cheklovga ega emas – U xohlaganicha tasarruf qiladi, hech kim Uning hukmiga qarshi chiqa olmaydi va hech kim Uning irodasidan tashqariga chiqa olmaydi. Insonlar o'z hukmdorlarini tanlashda erkin bo'lishlari mumkin, lekin asl hukmdor faqat Allohdir. Uning hukmronligi barcha insonlarni qamrab oladi – kichik-katta, boy-kambag'al, kuchli-zaif, barchasi Uning irodasi ostidadir. Bu sifat Allohning buyukligini va insonlarning Unga bo'lgan ehtiyojini ko'rsatadi.

Foydalar:

• Alloh taoloning "odamlarning hukmdori" ekanligini bilish inson qalbida Uning ulug'vorligiga nisbatan hurmat va ehtiromni oshiradi.
• Bu oyat insonga o'zini yolg'iz va qarovsiz his qilmaslikni o'rgatadi, chunki har bir insonning haqiqiy hukmdori Allohdir.
• Inson o'z hayotida kimga bo'ysunishini anglab yetadi – faqat Allohga bo'ysunish kerak, chunki U haqiqiy hukmdordir.
• Bu sifat insonni kamtarlikka undaydi, chunki har qanday dunyoviy hukmdor o'z o'rnini Alloh oldida yo'qotadi.
• Allohning hukmronligi haqidagi bu bilim insonni gunohlardan saqlaydi, chunki u har doim o'zining haqiqiy Hukmdori tomonidan kuzatilayotganini his qiladi.
• Bu oyat insonlarni birlikka chorlaydi, chunki barcha insonlar bir xil Hukmdorga bo'ysunadilar – bu esa ular orasida tenglik va adolatni o'rnatadi.