Сураи Йусуф — Оят 101

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• آتَيْتَنِي — ато кардӣ ба ман.
• مِنَ الْمُلْكِ — аз подшоҳӣ; ҳарфи «мин» барои баъзе будан аст, яъне на тамоми подшоҳӣ, балки бахше аз он.
• تَأْوِيلِ الْأَحَادِيثِ — таъбири хобҳо ва рӯъёҳо.
• فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ — офаринандаи осмонҳо ва замин, яъне онҳоро бе намунаи пешакӣ ба вуҷуд овардааст.
• وَلِيِّي — сарпараст ва тадбиркунандаи корҳои ман.
• تَوَفَّنِي — ҷонамро бигир, маро бимир.
• مُسْلِمًا — таслимшуда ба Аллоҳ, ихлоснок.
• أَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ — маро ба солеҳон бипайванд.

1. Тафсири оят:

Ҳазрати Юсуф (алайҳис-салом) пас аз он ки Аллоҳ таоло ба ӯ подшоҳии Миср ва дониши таъбири хобҳоро ато кард, фаҳмид, ки неъматҳои дунё пойдор нестанд ва ба зудӣ гузаранд. Пас рӯй ба Парвардигори худ оварда, дуо кард: «Эй Парвардигоро! Ту ба ман бахше аз подшоҳӣ ато кардӣ ва маро аз таъбири хобҳо таълим додӣ. Эй офаринандаи осмонҳо ва замин, ки онҳоро бе намунаи пешакӣ ба вуҷуд овардӣ, Ту сарпарасту тадбиркунандаи ҳамаи корҳои ман дар дунё ва охират ҳастӣ. Ҳангоме ки аҷалам расад, ҷонамро дар ҳолати мусулмон ва таслимшуда ба Худо бигир ва маро ба бандагони солеҳат — ба паёмбарон ва некон аз падаронам ва дигарон — бипайванд, то дар ҷаннати олӣ бо онҳо ҳамнишин шавам».

Дар ин дуо Юсуф (алайҳис-салом) нишон медиҳад, ки ҳарчанд подшоҳӣ ва илм дорад ҳам, ҳамаи ин аз Аллоҳ аст ва Ӯст, ки дар дунё ва охират сарпарасти банда аст. Вай аз Аллоҳ на давоми подшоҳиро, балки ҳусни хотима ва марги дар ҳолати имонро талаб мекунад, зеро неъматҳои дунё фонии ҳастанд ва танҳо солеҳон ва некӯкорон дар охират комёб мешаванд.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Инсон бояд ҳамеша неъматҳои Аллоҳро эътироф кунад ва онҳоро аз Ӯ бидонад, на аз худ.
• Подшоҳӣ, илм ва ҳар неъмати дунё василаи фахр кардан нест, балки воситаи наздик шудан ба Аллоҳ аст.
• Ҳақиқати дунё гузаро аст; бояд ба охират ва ҳусни хотима фикр кард.
• Беҳтарин дуо ин аст, ки инсон аз Аллоҳ марги дар ҳолати мусулмон ва ҳамнишинӣ бо солеҳонро талаб кунад.
• Ин оят ба мо меомӯзад, ки ҳатто паёмбарон ва подшоҳони бузург низ худро бандаи ниёзманди Аллоҳ медонанд ва ҳамеша ба Ӯ таваккул мекунанд.
• Муҳаббат ба солеҳон ва орзуи ҳамроҳ шудан бо онҳо дар охират аз сифатҳои бандагони некӯкор аст.
• Ин оят дили инсонро ба ислом ва Қуръон гарм мекунад, зеро нишон медиҳад, ки роҳи саодат дар таслим шудан ба Аллоҳ ва пайравӣ аз солеҳон аст.