Йусуф сүресі — Аят 101

1. Сөздердің мағынасы:

• رَبِّ — Раббым, Жаратушым, Тәрбиешім.
• آتَيْتَنِي — маған бердің.
• مِنَ الْمُلْكِ — биліктен, патшалықтан (мұнда "мүлкімнің бір бөлігі" деген мағынада, яғни Мысыр патшалығы).
• تَأْوِيلِ الْأَحَادِيثِ — түстерді жору, оқиғалардың мәнін түсіну.
• فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ — көктер мен жерді жоқтан жаратушы.
• وَلِيِّي — менің қамқоршым, ісімді басқарушы, жәрдемшім.
• تَوَفَّنِي — жанымды ал, өмірімді аяқта.
• مُسْلِمًا — мұсылман күйінде, Аллаға толық берілген, ықыласы таза күйде.
• أَلْحِقْنِي — мені қос, жеткіз.
• بِالصَّالِحِينَ — ізгілерге, салих құлдарға, пайғамбарларға.

1. Аяттың тәпсірі:

Юсыф (ғ.с.) пайғамбар Мысыр елінде үлкен дәрежеге жетіп, билік пен білімнің шыңына көтерілген кезде, дүние байлығы мен биліктің тұрақсыз екенін терең түсінді. Сондықтан ол Аллаға бет бұрып, шын жүректен дұға етті: "Уа, Раббым! Сен маған биліктен үлес бердің, түстерді жору мен оқиғалардың мәнін түсінуді үйреттің. Уа, көктер мен жерді жоқтан жаратқан Жаратушы! Сен осы дүниеде де, ақыретте де менің қамқоршымсың, барлық ісімді басқарушысың. Өмірім аяқталғанда мені мұсылман күйінде, саған толық берілген ықыласы таза құл ретінде қабыл ет. Және мені ізгілердің, яғни ата-бабаларымнан шыққан пайғамбарлар мен салих құлдардың қатарына қос."

Бұл дұғада Юсыф пайғамбар өзінің барлық жетістігі — билік те, білім де — Алланың берген сыйы екенін мойындайды. Ол дүниенің өтпелі екенін біліп, ең басты мақсаттың — иманмен өмір сүріп, иманмен өлу және ақыретте ізгілермен бірге болу екенін көрсетеді. Ол Алланы көктер мен жердің Жаратушысы ретінде дәріптеп, Оның дүние мен ақыреттегі қамқорлығын мойындайды. Бұл — әрбір мұсылманның үлгі алатын дұғасы: дүниеде қандай дәрежеге жетсек те, соңғы тілегіміз Аллаға мұсылман күйінде қайту және ізгілермен бірге болу болуы керек.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Дүние байлығы мен билік — Алланың сыйы. Олармен мақтану емес, Аллаға шүкір ету керек. Юсыф пайғамбар билікке жеткенде де кішіпейілділік танытып, оны Алладан деп білді.
• Білім — ең құнды сыйлардың бірі. Юсыф пайғамбар түстерді жору өнерін Алла үйреткенін айтып, білімнің де Алладан екенін мойындады. Бұл бізді білімге ұмтылуға және оны Алла жолында пайдалануға шақырады.
• Дүниенің өтпелі екенін түсіну. Юсыф пайғамбар барлық жетістікке жеткен соң дүниенің тұрақсыз екенін біліп, ақыретті ойлады. Бұл бізге дүниеге тым байланып қалмауды үйретеді.
• Иманмен өлу — ең үлкен тілек. Аяттағы "تَوَفَّنِي مُسْلِمًا" — "мені мұсылман күйінде өлтір" деген дұға — әрбір мұсылманның жүрегінде болуы тиіс тілек. Өйткені ақыреттегі бақыт иманмен өлуге байланысты.
• Ізгілермен бірге болуға ұмтылу. Юсыф пайғамбар пайғамбарлар мен салих құлдардың қатарында болуды сұрады. Бұл бізді жақсы адамдармен дос болуға, олардың жолын ұстануға және ақыретте олармен бірге болуды тілеуге шақырады.
• Алла — дүние мен ақыреттің қамқоршысы. Оған сеніп тапсырған адам ешқашан жалғыз қалмайды. Бұл аят мұсылманды Аллаға толық сенім артуға және Одан ғана жәрдем сұрауға баулиды.

Осылайша, бұл аят — дүниедегі жетістіктерге алданып қалмай, ең басты мақсат — Алланың разылығы мен ақыреттегі салих құлдардың қатарында болу екенін ұғындыратын ұлы дұға үлгісі.