سوره یوسف — آیه 101

## تفسیر آیه ۱۰۱ سوره یوسف

### معانی کلمات:

• تَأْوِیلِ الْأَحَادِیثِ: تعبیر و تفسیر خواب‌ها و رؤیاها
• فَاطِرَ: آفریننده و پدیدآورنده بدون نمونه و الگوی پیشین
• وَلِیِّی: سرپرست و متکفل امور من
• تَوَفَّنِی: مرا بمیران و قبض روح کن
• أَلْحِقْنِی: مرا ملحق کن و به من بپیوندان

### تفسیر آیه:

حضرت یوسف علیه‌السلام پس از آنکه خداوند متعال او را به مقام عزیزی مصر رساند و پدر و مادر و برادرانش را به او بازگرداند، به جای آنکه به نعمت‌های دنیوی مغرور شود، به درگاه پروردگار روی آورد و با خضوع و خشوع چنین دعا کرد: «پروردگارا! تو به من بخشی از حکومت و فرمانروایی عطا کردی و مرا از دانش تعبیر خواب‌ها بهره‌مند ساختی. ای آفریننده آسمان‌ها و زمین! تو در دنیا و آخرت سرپرست و کارساز من هستی. مرا در حالی که تسلیم فرمان تو هستم بمیران و مرا به شایستگان و نیکوکاران بپیوندان.»

این دعای پرمعنای یوسف نشان می‌دهد که او با وجود رسیدن به اوج قدرت و سلطنت، دل به دنیا نبسته بود و می‌دانست که نعمت‌های دنیوی زودگذر است. او از خداوند می‌خواست که پایان زندگی‌اش را با ایمان و تسلیم کامل رقم بزند و او را در زمره پیامبران و صالحان قرار دهد. او با عبارت «فاطر السماوات والأرض» خدا را به آفرینش بی‌سابقه آسمان‌ها و زمین می‌ستاید و با عبارت «أنت ولیّي» اعتراف می‌کند که تنها خداوند متولی و کارساز اوست.

### فواید و پیام‌های آیه:

1. دنیا وسیله است، نه هدف: حضرت یوسف با وجود رسیدن به سلطنت و قدرت، دل به دنیا نبست و آخرت را برتر دانست. این به ما می‌آموزد که نعمت‌های دنیوی نباید ما را از یاد خدا و آخرت غافل کند.
2. اهمیت دعا در همه حال: یوسف علیه‌السلام در اوج قدرت و عزت نیز دست به دعا برداشت. این نشان می‌دهد که انسان در هر شرایطی - چه سختی و چه آسانی - باید به درگاه خداوند روی آورد.
3. درخواست پایان نیکو: از بهترین دعاها این است که از خداوند بخواهیم ما را در حالی که مسلمان و تسلیم فرمان او هستیم بمیراند و به صالحان ملحق کند. این نشان‌دهنده اهمیت حسن عاقبت است.
4. توحید و اعتماد به خدا: یوسف با عبارت «أنت ولیّي» نشان می‌دهد که تنها خداوند را سرپرست و کارساز خود می‌داند. این اعتماد کامل به خداوند، رمز موفقیت او در تمام مراحل زندگی بود.
5. علم و دانش ارزشمند است: یوسف علم تعبیر خواب را از نعمت‌های بزرگ خداوند می‌شمارد و این نشان می‌دهد که علم و دانش، به‌ویژه دانشی که به کار بشر می‌آید، نعمتی ارزشمند و الهی است.
6. همنشینی با صالحان: درخواست یوسف برای پیوستن به صالحان، اهمیت همنشینی با نیکان و الگو قرار دادن آنان را نشان می‌دهد.