Falammaa sami`at bimak rihinna arsalat ilaihinna wa a`tadat lahunna muttaka anw wa aatat kulla waahidatim min hunna sikkeenanw wa qaala tikh ruj `alaihinna falammaa ra aynahooo akbarnahoo wa qatta`na aydiyahunna wa qulna haasha lillaahi maa haaza basharaa; in haazaaa illaa malakun kareem
جب زلیخا نے ان عورتوں کی (گفتگو جو حقیقت میں دیدار یوسف کے لیے ایک) چال (تھی) سنی تو ان کے پاس (دعوت کا) پیغام بھیجا اور ان کے لیے ایک محفل مرتب کی۔ اور (پھل تراشنے کے لیے) ہر ایک کو ایک چھری دی اور (یوسف سے) کہا کہ ان کے سامنے باہر آؤ۔ جب عورتوں نے ان کو دیکھا تو ان کا رعب (حسن) ان پر (ایسا) چھا گیا کہ (پھل تراشتے تراشتے) اپنے ہاتھ کاٹ لیے اور بےساختہ بول اٹھیں کہ سبحان الله (یہ حسن) یہ آدمی نہیں کوئی بزرگ فرشتہ ہے
مُتَّكَأً: تڪيو، گاديءَ يا ويهڻ جو سامان، جتي آرام سان ويهجي ۽ کائي سگهجي.
سِكِّينًا: چاقو، ميز تي کاڌو ڪپڻ لاءِ.
أَكْبَرْنَهُ: کيس وڏو ۽ عظيم سمجهيائون، سندس حسن تي حيران ٿي ويون.
وَقَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ: پنهنجا هٿ ڪپي وڌائون (چاقو سان زخمي ڪيائون).
حَاشَ لِلَّهِ: الله پاڪ آهي! (هي تنزيه ۽ تعجب جو لفظ آهي).
بَشَرًا: انسان، ماڻهو.
2) تفسير:
جڏهن زليخا کي خبر پئي ته شهر جون عورتون سندس غيبتون ڪري رهيون آهن ۽ کيس طعنا هڻي رهيون آهن ته هن هڪ ترڪيب جوڻي. هن سڀني عورتن کي پنهنجي گهر دعوت ڏني، سندن ويهڻ لاءِ آرامده گاديون ۽ تڪيا بڇايا، کاڌو تيار ڪرايو ۽ هر هڪ عورت کي هڪ چاقو ڏنو ته جيئن اُهي ميز تي ميوو ۽ کاڌو ڪپين. پوءِ يوسف عليه السلام کي حڪم ڏنائين ته ”نڪر ۽ سامهون اچ“، جيئن اُهي سڀ کيس ڏسي سگهن.
جڏهن عورتن يوسف عليه السلام کي ڏٺو ته سندس حسن ۽ جمال کين اهڙو ته حيران ڪري وڌو جو اُهي پنهنجي هٿن جي خبر ئي نه رکيائون ۽ کاڌو ڪپڻ بدران پنهنجا هٿ ڪپي وڌائون. سندن دلين تي سندس حسن جو اهڙو اثر ٿيو جو اُهي بي اختيار ٿي ويون ۽ چوڻ لڳيون: ”الله پاڪ آهي! هي ته انسان نه ٿو لڳي، هي ته ڪو بزرگ ۽ معزز ملائڪ آهي!“ اُهي پنهنجي اکين تي يقين نه ڪري سگهيون ۽ سندس حسن کي انساني حد کان مٿانهين سمجهيائون.
3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:
الله جي قدرت جو اظهار: الله تعاليٰ پنهنجي نبي يوسف عليه السلام کي اهڙو بي مثال حسن عطا ڪيو جو ڏسندڙ حيران ٿي ويا. هي الله جي قدرت جي نشاني آهي ته هو جنهن کي چاهي، جيڪو چاهي عطا ڪري سگهي ٿو.
حسن ۽ پاڪيزگي جي ساراهه: عورتن جي زبان تي ”حاشَ لِلَّهِ“ يعني ”الله پاڪ آهي“ جو لفظ آيو، جيڪو ثابت ڪري ٿو ته پاڪيزگي ۽ نيڪي جي تعريف هر دل ۾ موجود آهي، ۽ انسان فطري طور تي سٺائي ۽ حسن کي پسند ڪري ٿو.
اسلام ۾ حسن ۽ جمال جي قدر: اسلام حسن ۽ جمال کي رد نٿو ڪري، پر ان کي الله جي نعمت سمجهي ٿو. يوسف عليه السلام جو حسن سندس نبوت ۽ تقويٰ سان گڏ هو، جنهن ثابت ڪيو ته ظاهري حسن ۽ باطني پاڪيزگي گڏ ٿي سگهن ٿا.
نفسياتي حقيقت: انسان جڏهن ڪنهن غير معمولي شيءِ کي ڏسي ٿو ته حيران ٿي وڃي ٿو ۽ سندس هٿن مان شيون ڪري پوي ٿيون. هي انساني فطرت جو حصو آهي، جنهن کي قرآن مجيد نهايت خوبصورت انداز ۾ بيان ڪيو آهي.
قرآن جي ادبي عظمت: قرآن مجيد هڪ اهڙو منظر پيش ڪيو آهي جيڪو نه رڳو حقيقي آهي پر ان ۾ ادبي حسن ۽ بلاغت جو اعليٰ نمونو پڻ موجود آهي، جيڪو دلين کي موهي ٿو ۽ انسان کي سوچڻ تي مجبور ڪري ٿو.
اسلام ڏانهن رغبت: هي آيت ٻڌائي ٿي ته قرآن مجيد ۾ نه رڳو حڪم ۽ هدايت آهي، پر ان ۾ انساني زندگيءَ جا حقيقي ۽ دلچسپ واقعا پڻ بيان ٿيل آهن، جيڪي انسان کي اسلام ۽ قرآن ڏانهن مائل ڪن ٿا.
SurahQuran.com was founded as a humble effort to serve the Noble Book and the pure Sunnah, to invite people to Allah, and to make the religious sciences accessible according to the methodology of the Quran and Sunnah. We praise and thank Allah for His grace, and we ask Him to accept our work and make it sincere for His noble Face.