Ibrohim surasi — Oyat 5

Kalimalarning ma'nolari:

• بِآيَاتِنَا: Bizning mo‘jizalarimiz va dalillarimiz bilan.
• أَنْ أَخْرِجْ: Chiqarishni buyurdik, ya'ni da'vat qilish orqali.
• الظُّلُمَاتِ: Kufr, jaholat va zulmat yo‘llari.
• النُّورِ: Iymon, ilm va hidoyat nuri.
• بِأَيَّامِ اللهِ: Allohning o‘tmish ummatlarga bergan ne'matlari va ularning boshiga tushirgan ofat-u musibatlari (kunlari).
• صَبَّارٍ: Sabr qiluvchi, og‘ir sinovlarga chidamli.
• شَكُورٍ: Ne'matlarga shukr qiluvchi, Allohning bergan narsalariga qanoat qiluvchi.

Tafsir:

Qasamki, Biz Musoni (alayhissalom) o‘z mo‘jizalarimiz — aso, yorug‘ qo‘l va boshqa to‘qqizta aniq dalillar bilan yubordik. Unga o‘z qavmini (Bani Isroilni) da'vat etib, ularni kufr zulmatlaridan iymon nuriga, jaholatdan ilmga, gunoh va shirk botqog‘idan to‘g‘ri yo‘lga chiqarishni buyurdik. Shuningdek, unga qavmini Allohning "kunlari" bilan — ya'ni o‘tgan ummatlarga berilgan ne'matlar va ularning kufr tufayli boshiga tushgan azob-u ofatlar bilan eslatishni amr qildik. Bu eslatish orqali ular Allohning qudrati, birligi va adolatini anglab, Unga iymon keltirishlari, gunohlaridan tavba qilishlari lozim edi.

Albatta, bu eslatilgan narsalarda — Allohning ne'matlari va intiqomlarida — har bir sabrli va shukrli banda uchun katta ibratlar, aniq dalillar va oyatlar bordir. Sabrli banda Allohning amriga itoatda, gunohlardan saqlanishda va taqdiriga rozi bo‘lishda chidam ko‘rsatadi. Shukrli banda esa Allohning har bir ne'matini tanib, Uni til bilan ham, amal bilan ham ulug‘laydi va Unga ibodatda davom etadi. Aynan shunday bandalar bu oyatlar va ibratlardan foyda oladilar, ularni qalbida tasdiqlaydilar va amalda namoyon qiladilar.

Foydalar va saboqlar:

1. Da'vatning asosiy maqsadi — insonlarni zulmatdan (kufr, jaholat, gunoh) norga (iymon, ilm, to‘g‘ri yo‘l) olib chiqishdir. Har bir musulmon o‘z oilasi va jamiyatini shu ezgu maqsadga chaqirishi kerak.
2. Tarixdan saboq olish — Allohning o‘tmish ummatlarga bergan ne'matlari va ularning boshiga tushgan ofatlari haqida eslatish, inson qalbini yumshatadi, uni tavbaga va to‘g‘ri yo‘lga yetaklaydi. Bu — ta'lim va tarbiyaning eng ta'sirchan usullaridan biridir.
3. Sabr va shukr — mo'minning belgisi: Bu ikki xislat mo'minning hayotida muhim o‘rin tutadi. Sabr — qiyinchiliklarda, shukr — ne'matlarda. Kim shu ikki xislatni o‘zida jam qilsa, u har bir holatda Allohga yaqin bo‘ladi va har bir vaziyatdan ibrat oladi.
4. Allohning mo''jizalari va dalillari — Payg'ambarlarga berilgan mo''jizalar Allohning qudrati va haqiqiy dinning ustunligini ko‘rsatadi. Bu mo''jizalar haqida o‘ylash iymonni mustahkamlaydi.
5. Ne'matni tanimoq va shukr qilmoq — Allohning ne'matlarini eslash va ular uchun shukr qilish, ne'matlarning davomiyligiga sabab bo‘ladi. Shukr qiluvchi qalb Allohning rahmatiga yaqinroqdir.