Ан-Нахль сүрәсе — Аять 22

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Иләһүкүм – сезнең Илаһыгыз, гыйбадәт кылырга лаек булган Зат.
• Мүнкирә – инкяр итүче, җан атучы, кабул итмәүче.
• Мүстәкбирүн – тәкәбберләнүчеләр, зурсынучылар, хакны кабул итүдән баш тартучылар.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә үзенең бәндәләренә хакыйкый Илаһны таныта: сезнең Илаһыгыз – бер генә Илаһ, Ул – Аллаһының Үзе. Аның һичкемгә һәм һичнәрсәгә охшашы юк, Ул – бердәнбер, гыйбадәт кылырга лаек булган Зат. Аның белән бергә башка илаһлар уйлап чыгару – бөтенләй хата, чөнки гыйбадәт кылырга лаек булган бер генә Зат бар – Ул да Аллаһы.

Әмма Ахирәт көненә, үледән соң терелүгә һәм кылган гамәлләр өчен җавап бирүгә ышанмаган кешеләрнең күңелләре Аллаһының берлеген инкяр итә. Аларның йөрәкләре хакны кабул итүдән баш тарта, чөнки аларда Ахирәттәге җәзадан курку юк. Әгәр алар Ахирәткә ышансалар, Аллаһының кодрәтен танырлар һәм Аңа гына гыйбадәт кылырлар иде.

Моннан тыш, алар тәкәбберлек күрсәтеп, хак динне кабул итүдән баш тарталар. Алар үзләрен зур саныйлар, Аллаһыга буйсынуны һәм Аның берлеген тануны үзләренә хурлык дип исәплиләр. Нәкъ менә шушы тәкәбберлек аларны иманнан һәм туры юлдан читкә алып китә.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Тәүхид – иманның нигезе. Аллаһының берлегенә ышану – бөтен пәйгамбәрләрнең дә төп дәгъваты. Бу аять безгә искә төшерә: кем Аллаһының берлеген инкяр итсә, ул иманнан чыга.
2. Ахирәткә ышану – тәүхидне ныгыта. Ахирәт көненә иман итүче кеше Аллаһының кодрәтен, зирәклеген һәм гаделлеген таный, шуңа күрә Аның берлеген дә кабул итә.
3. Тәкәбберлек – иман юлындагы иң зур киртә. Кеше үзен зур саный башласа, хакны кабул итә алмый. Күңелне тыйнаклык белән чистартып, Аллаһыга буйсыну – һәр мөселманның бурычы.
4. Йөрәк инкяры – тел белән инкяр итүдән дә авыррак. Күңелдә иман булмаса, телдәге иман да файда бирми. Шуңа күрә күңелне пакь тоту һәм аны хак диннән читкә китәрлек нәрсәләрдән саклау зарур.
5. Аллаһының берлеге – кешелек өчен рәхмәт. Бер генә Илаһка гыйбадәт итү – кешеләрне берләштерә, алар арасында мәхәббәт һәм бердәмлек урнаштыра. Күп илаһларга табыну исә – адашу, бүленү һәм бәхетсезлек чыганагы.