سوره نحل — آیه 25

معانی کلمات:

• أوزار: جمع «وِزر» به معنای گناهان و بارهای سنگین.
• یُضِلّونَهُم: گمراه میکنند آنان را.
• ساء: بد و زشت است.
• یَزِرون: برمیدارند و حمل میکنند.

تفسیر آیه:

این آیه در ادامه سخن کافران و پیشوایان گمراهی است که با گفتار باطل خود، مردم را از راه حق بازمیداشتند. خداوند میفرماید: این گفتار و کردار آنان برای این است که در روز قیامت، گناهان خود را بهطور کامل و بدون هیچ کاستی بر دوش کشند و علاوه بر آن، سهمی از گناهان کسانی را نیز که بدون آگاهی و از روی جهل، گمراه کردهاند بر عهده گیرند. به این معنا که هر کس دیگری را گمراه کند، گناه خودِ آن شخص نیز در نامه اعمال او نوشته میشود، بدون آنکه از گناه پیروان چیزی کاسته شود. سپس خداوند با لحنی توبیخآمیز میفرماید: «آگاه باشید! چه بد و زشت است باری که بر دوش میکشند!» زیرا آنان هم گناه کفر خود را حمل میکنند و هم گناه گمراهکردن دیگران را، و این سنگینترین بار و زیانبارترین عاقبت است.

فواید و پیامهای آیه:

• هر کس دیگری را به گمراهی بکشاند، در گناه او شریک است و این مشارکت، از گناه پیرو چیزی نمیکاهد؛ پس مسئولیت دعوت به حق بسیار سنگین و دعوت به باطل بسیار زیانبار است.
• عدالت الهی اقتضا میکند که هر کس پاداش یا کیفر کامل اعمال خود را ببیند و هیچ ظلمی در آن راه ندارد.
• این آیه هشداری است به همه انسانها که مراقب گفتار و رفتار خود باشند، زیرا تأثیرگذاری بر دیگران در روز قیامت مورد سؤال قرار میگیرد و هیچ بهانهای برای گمراهکردن دیگران پذیرفته نیست.
• نشان میدهد که رحمت خداوند شامل حال کسانی میشود که با علم و آگاهی به راه حق دعوت میکنند و از گمراهی دیگران دوری میجویند.