سوره نحل — آيت 25

1) ڪلماتن جي معنيٰ:

• لِيَحْمِلُوا: ته هو کڻن، ته هو پنهنجي ذمي تي کڻي وڃن.
• أَوْزَارَهُمْ: انهن جا بار، يعني گناهه ۽ ذميداريون. ”وزر“ جو مطلب آهي بار ۽ گناهه.
• كَامِلَةً: مڪمل، پوري، بغير ڪنهن گهٽتائي جي.
• يُضِلُّونَهُم: جيڪي انهن کي گمراهه ڪن ٿا، يعني پنهنجي پيروڪارن کي حق کان ڀٽڪائين ٿا.
• بِغَيْرِ عِلْمٍ: بغير ڪنهن علم ۽ دليل جي.
• أَلَا سَاءَ مَا يَزِرُونَ: خبردار! تمام بڇڙو آهي اهو بار جيڪو هو کڻي وڃن ٿا.

2) تفسير:

هي آيت انهن ماڻهن جي باري ۾ آهي جيڪي ماڻهن کي حق کان روڪيندا آهن ۽ انهن کي گمراهه ڪندا آهن. انهن جو انجام اهو هوندو ته قيامت جي ڏينهن پنهنجا سڀ گناهه مڪمل طور تي کڻي ايندا، انهن مان ڪجهه به معاف نه ٿيندو. ان سان گڏ اهي پنهنجي پيروڪارن ۽ انهن ماڻهن جا به گناهه کڻندا جيڪي انهن جي ڳالهين ۾ اچي ۽ انهن جي اڳواڻي ۾ هلڪي گمراهه ٿيا، حالانڪه اهي پيروڪار علم ۽ دليل کان محروم هئا، صرف انهن جي اڳواڻن جي چوڻ تي هلندا رهيا. اهڙي طرح اڳواڻن جا پنهنجا گناهه به پورا ٿيندا ۽ پيروڪارن جا گناهه به انهن جي بار ۾ شامل ٿيندا، پيروڪارن جي گناهن مان ڪجهه به گهٽ نه ٿيندو. ياد رکو! اهو بار جيڪو اهي کڻي وڃن ٿا، تمام برو ۽ نقصانڪار آهي.

3) فائدا ۽ سبق:

• هي آيت اسان کي ٻڌائي ٿي ته گمراهه ڪرڻ ۽ ماڻهن کي حق کان روڪڻ ڪيتري وڏي ذميداري آهي. جيڪو ماڻهو ٻين کي گمراهه ڪري ٿو، ان کي پنهنجي گناهه سان گڏ انهن جي گناهن جو به بار کڻڻو پوندو.
• اسان کي گهرجي ته علم ۽ دليل سان ڳالهيون سمجهون ۽ ٻين کي به علم ۽ دليل سان سمجهائيون، نه ته صرف انڌي تقليد ۽ اڳواڻن جي پٺيان هلڻ سان گمراهي ۾ پئجي سگهون ٿا.
• هي آيت اسان کي خبردار ڪري ٿي ته قيامت جي ڏينهن هر عمل جي پوري پوري حساب ڪتاب ٿيندو، ڪنهن به گناهه کان معافي نه ملندي، ان ڪري اسان کي دنيا ۾ ئي توبه ڪري ۽ نيڪ عمل ڪرڻ گهرجن.
• اسلام ۽ قرآن اسان کي سيکارين ٿا ته اسان پنهنجي ذميداري سمجهون، ٻين کي حق ڏانهن سڏيون ۽ پاڻ به علم ۽ بصيرت سان هلون، ته جيئن قيامت جي ڏينهن اسان تي اهڙو ڪو به بار نه هجي جيڪو اسان کي تباهه ڪري.