سوره نحل — آیه 24

معانی کلمات:

• أَسَاطِيرُ: جمع «أُسطورة» به معنای افسانهها و داستانهای باطل و بیاساس.
• الْأَوَّلِينَ: پیشینیان و گذشتگان.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه از حال و گفتار مشرکان و کافران خبر میدهد که وقتی از آنان پرسیده میشود: «پروردگارتان چه چیزی نازل کرده است؟» — یعنی چه کتاب و آیاتی بر پیامبرش محمد (صلیاللهعلیهوسلم) فرو فرستاده است — آنان از روی تکبّر و استهزا پاسخ میدهند: «اینها افسانههای پیشینیان است»؛ یعنی چیزی بر او نازل نشده و او خودش این سخنان را ساخته و پرداخته و از داستانهای باطل گذشتگان گردآوری کرده است. آنان با این سخن، هم وحی الهی را انکار کردند و هم پیامبر را به دروغگویی متهم نمودند، در حالی که میدانستند این قرآن، کلامی است که هیچ بشری توان آوردن مانند آن را ندارد. این پاسخ آنان نه از روی تحقیق و دلیل، بلکه از سر عناد و استهزا بود، چرا که نمیتوانستند حقیقت را بپذیرند و در برابر آن تسلیم شوند.

فواید و پیامهای آیه:

• دشمنان حق، وقتی دلیل و برهانی ندارند، به تکذیب و تمسخر روی میآورند و سخنان الهی را افسانه و خرافه میخوانند؛ پس مؤمن نباید از اینگونه برخوردها ناراحت شود، بلکه باید بر راه خود استوار بماند.
• قرآن کریم کتابی است که از جانب پروردگار نازل شده و سراسر حق و حقیقت است؛ هر کس با انصاف به آن بنگرد، هدایت را در آن مییابد و به عظمت آن پی میبرد.
• پاسخ مشرکان نشان میدهد که آنان نه تنها از پذیرش حق سرباز میزدند، بلکه در صدد تحقیر و تضعیف آن بودند؛ اما خداوند وعده داده که حق را یاری کند و باطل را نابود سازد.
• این آیه مؤمنان را دعوت میکند که در برابر شبهات و تهمتهای مخالفان، با علم و آگاهی و با اعتماد به وعده الهی، پاسخگوی حق باشند و هرگز از راه خود منحرف نشوند.