Nahl surasi — Oyat 68

Kalima ma'nolari:

• أَوْحَىٰ: ilhom berdi, yo'l ko'rsatdi.
• النَّحْلِ: asalari.
• اتَّخِذِي: o'zingga tut, qur.
• يَعْرِشُونَ: (odamlar) baland qilib quradigan, supa qilib yasaydigan uylar (ari uyalari uchun maxsus tayyorlangan joylar).

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Robbingiz asalari nomiga ilhom yo'lladi va unga o'z uyini qurishni o'rgatdi: "Tog'lardan, daraxtlardan va odamlar yasab beradigan joylardan o'zingga uy qur!" Ya'ni, Alloh taolo asalariga g'ayritabiiy yo'l bilan, ularning tabiatiga singdirilgan holda, tog' yoriqlarida, daraxt shoxlarida va odamlar tayyorlab beradigan maxsus uyalarda (ariqlarda) muntazam va mahoratli uy quradigan qobiliyat ato etdi. Bu ilhom orqali asalari o'zining murakkab hayotini tashkil etadi, shirin asal ishlab chiqaradi va insonlarga shifo bo'lgan ne'matni hadya etadi. Bu Allohning kichik jonzotga bergan ulkan hikmatidir.

Foydalar:

• Alloh taolo har bir maxluqotiga, hatto mayda jonzotlarga ham o'z ehtiyojiga yarasha ilhom va yo'l-yo'riq berganini anglaymiz. Bu Uning cheksiz rahmati va hikmatining belgisidir.
• Asalarining bu ajoyib harakati tabiatdagi har bir narsa Allohning izmida va boshqaruvida ekanini ko'rsatadi. Inson bundan ibrat olib, o'z hayotida ham Allohning amriga bo'ysunishi va Uning ko'rsatmalariga amal qilishi lozim.
• Ushbu oyatda asalari orqali insonlarga rizq va shifo (asal) ne'mati yaratilgani zikr qilinadi. Bu esa insonni Allohning ne'matlariga shukr qilishga va Uning buyuk qudratini tan olishga chorlaydi.
• Inson o'z mehnati va bunyodkorligida ham asalaridan o'rnak olishi, tartibli, intizomli va foydali ish qilishi kerakligi uqtiriladi.