Nəhl surəsi — Ayə 88

Kəlmələrin mənaları:

• Səddəu (صَدُّوا): Mane oldular, yoldan döndərdilər, başqalarını haqq yoldan çəkindirdilər.
• Səbilullah (سَبِيلِ اللّهِ): Allahın yolu, yəni İslam dini və onun göstərişləri.
• Fövqəl-əzab (فَوْقَ الْعَذَابِ): Əzabın üstündə, əzabdan daha artıq və ya əzabın üzərinə əlavə edilmiş əzab.
• Yufsidun (يُفْسِدُونَ): Fitnə-fəsad törədirlər, pozğunluq və xarabalıq salırlar.

Təfsir:

Ey insanlar! Bu ayədə Allah-Təala küfr edənlərin və başqalarını Onun yolundan döndərənlərin aqibətindən xəbər verir. Belə insanlar təkcə özləri iman gətirməyib küfr etməklə kifayətlənmirlər, həm də başqalarının da haqq yola gəlməsinə mane olurlar. Onlar öz pis əməlləri ilə insanları İslamdan, doğru yoldan uzaqlaşdırır, cəhalət və azğınlıq içində yaşamağa sövq edirlər.

Allah-Təala belələrinə xitabən buyurur ki, onlara yalnız küfrlərinə görə deyil, həm də başqalarını yoldan çıxartdıqlarına, insanları haqqdan döndərdiklərinə görə əzab üstünə əzab artıracağını bildirir. Yəni onların cəzası ikiqat olacaqdır: biri öz küfrlərinin cəzası, digəri isə başqalarını azdırmalarının və yer üzündə fitnə-fəsad törətmələrinin cəzası.

Bu ayədəki "bima kanu yufsidun" (etdikləri fəsadlara görə) ifadəsi onu göstərir ki, onların bu ağır cəzaya layiq görülməsinin səbəbi təkcə inkar deyil, həm də yer üzündə pozğunluq yaymaq, insanları doğru yoldan sapdırmaq və cəmiyyətdə xarabalıq törətməkdir. Onlar öz əməlləri ilə həm özlərinə, həm də başqalarına zərər verirlər.

Ey möminlər! Bu ayədən öyrənirik ki, insan təkcə öz əməllərinə görə deyil, həm də başqalarına təsir etdiyi işlərə görə məsuliyyət daşıyır. Kim bir insanı haqq yoldan döndərsə, qiyamət günü o insanın günahından bir pay da ona çatacaqdır. Bunun əksinə olaraq, kim bir insanı doğru yola yönəltsə, onun savabından bir pay da ona veriləcəkdir.

Bu səbəbdən, əziz qardaşlar və bacılar! Gəlin özümüzü və ailəmizi, yaxınlarımızı doğru yolda sabit qılmağa çalışaq. Hər birimiz ətrafımızdakılara gözəl nümunə olaq, onları yaxşılığa və gözəl əxlaqa dəvət edək. Unutmayaq ki, haqq yoldan döndərənlər üçün ağır əzab hazırlanmışdır, amma haqq yola dəvət edənlər üçün isə böyük mükafat və Cənnət bağışlanmışdır.

Allah-Təala hamımızı doğru yolda sabit qılsın, bizi küfr və fəsad əhlindən uzaq etsin, bizləri özünə itaət edən və başqalarını da bu yola dəvət edən saleh bəndələrindən etsin. Amin!