Nahl surasi — Oyat 88

Kalimalarning ma'nolari:

• Saddū: to'sdilar, qaytardilar.
• Sabīl: yo'l, din.
• Fawqa: ustiga, ustidan.
• Yufsidūn: buzg'unchilik qiladilar, o'zlarining kufrlari bilan odamlarni yo'ldan ozdiradilar.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo kofir bo'lgan va boshqa odamlarni ham Uning yo'lidan – Islom dinidan – to'sgan, ularni haq yo'ldan qaytarishga urinadigan kimsalar haqida xabar bermoqda. Bunday kimsalar uchun ularning kufrlari tufayli do'zax azobi tayyorlangandir. Lekin ularning gunohlari shunchaki o'zlarining kufri bilan cheklanib qolmaydi, balki ular boshqalarni ham haq yo'ldan ozdirib, ularning iymoniga putur yetkazadilar. Shuning uchun Alloh ularga kufr uchun beriladigan azob ustiga yana qo'shimcha azob berishini bildirmoqda. Bu qo'shimcha azobning sababi – ularning yer yuzida buzg'unchilik qilganliklari, odamlarni Allohning yo'lidan qaytarib, ularni halokatga yetaklaganliklaridir. Ya'ni, ularning jazozi ikki barobar bo'ladi: biri o'z kufrlari uchun, ikkinchisi esa boshqalarni yo'ldan ozdirganliklari uchun.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

• Biror kishi faqat o'z gunohi uchun emas, balki boshqalarni ham gunohga yetaklagani uchun javobgar bo'ladi. Bu esa mo'min kishini o'z amallariga e'tiborli bo'lishga undaydi.
• Islom dini odamlarni ezgulikka chaqirishni va yomonlikdan qaytarishni buyuradi. Kimki bu vazifani teskari qilib, odamlarni yomonlikka chaqirsa, u katta gunoh qilgan bo'ladi.
• Allohning adolati mukammaldir – har kim o'z qilmishiga yarasha jazo oladi. Bu esa mo'minlarga taskin beradi, chunki ular zulm qiluvchilar jazosiz qolmasligini biladilar.
• Bu oyat mo'minlarni da'vat yo'lida sabr-qanoatli bo'lishga va haq yo'ldan qaytmaslikka chorlaydi, chunki ularning mehnati Alloh huzurida zoe ketmaydi.