سوره اسراء — آیه 102

معانی کلمات:

• بَصَائِرَ: جمع «بصیرة» به معنای دلایل روشن و آشکار که مایه بینایی و آگاهی میشوند.
• مَثْبُورًا: به معنای هلاکشده، نابودشده و ملعون؛ کسی که خیر و برکت از او گرفته شده باشد.

تفسیر آیه:

موسی علیهالسلام در پاسخ به تهدید و اتهام فرعون که او را ساحر خوانده بود، با کمال صلابت و اطمینان فرمود: ای فرعون! تو خود به خوبی میدانی و یقین داری که این آیات و معجزات نه از سوی بشر، بلکه از جانب پروردگار آسمانها و زمین نازل شده است. این معجزات، دلایل روشن و نشانههای آشکاری هستند که حقانیت رسالت مرا ثابت میکنند و برای صاحبان بصیرت، مایه بینایی و هدایتاند. اما تو با وجود این علم و یقین، از روی عناد و تکبر، آنها را انکار میکنی و مرا ساحر میخوانی. من به یقین میدانم که سرانجام تو ای فرعون، هلاک و نابود خواهی شد و لعنت و عذاب خداوند دامانت را خواهد گرفت.

فواید و پیامهای آیه:

1. شجاعت در برابر طاغوت: مؤمن باید در برابر ظالمان و مستکبران با صلابت و شجاعت سخن بگوید و از بیان حق هراسی به دل راه ندهد، حتی اگر در برابر قدرتمندترین فرد زمان خود باشد.
2. علم و یقین، حجت است: کسانی که حقیقت را میدانند اما از روی عناد انکار میکنند، در پیشگاه خداوند عذری ندارند و علمشان علیه آنان حجت خواهد بود.
3. معجزات، نشانههای هدایت: آیات و معجزات الهی برای بیداری دلها و روشنایی راه حق نازل شدهاند؛ پس باید با دیده عبرت به آنها نگریست و از آنها پند گرفت.
4. عاقبت ظالمان: هیچ ظالم و مستکبری در برابر اراده الهی پایدار نخواهد ماند و سرانجام همه طاغوتها به هلاکت و نابودی خواهند رسید؛ پس مؤمن نباید از قدرت ظاهری آنان هراسان شود.