Isro surasi — Oyat 102

Kalimalarning ma’nolari:

• Basa’ir – ko‘ngil ko‘zi bilan ko‘radigan dalillar, ya’ni haqiqatni ko‘rsatuvchi ochiq mo‘jizalar.
• Masbura – halok bo‘lgan, la’natlangan, barakasi ketgan, yaxshilikdan mahrum qilingan.

Tafsir:

Muso alayhissalom Fir’avnning “Sen sehrgarsan” degan aybloviga javoban shunday dedi: “Ey Fir’avn! Sen yaxshi bilasan va ichingda tan olasan-ki, bu mo‘jizalarni – to‘qqizta aniq dalilni – osmonlar va Yerning Parvardigori bo‘lmish Allohdan boshqa hech kim nozil qilmagan. Ular ko‘ngil ko‘zlari ochiq bo‘lgan kishilar uchun haqiqatni ko‘rsatuvchi yorqin hujjatlardir. Bu mo‘jizalar mening rostgo‘yligimni va Alloh tomonidan yuborilgan payg‘ambar ekanligimni tasdiqlaydi. Sen buni bilasan, lekin o‘jarlik va hasad tufayli inkor etasan. Ey Fir’avn! Men sening halok bo‘lishingga, la’natga uchrashingga va har qanday yaxshilikdan mahrum bo‘lishingga qat’iy ishonaman. Chunki sen haqni ko‘rib turib inkor qilding va Allohning payg‘ambariga qarshi chiqding.”

Foydalar:

1. Haqiqatni bilish bilan uni inkor etish – eng katta halokat sababidir. Fir’avn Musoning mo‘jizalarini ichida tan olgan bo‘lsa-da, hasad va hokimiyat muhabbati uni halokatga yetakladi. Bu esa insonni o‘z manfaatlari uchun haqiqatni yashirishdan ogohlantiradi.
2. Payg‘ambarlarning mo‘jizalari – Allohning qudrati va ularning rostgo‘yligiga ochiq dalildir. Bu mo‘jizalar aqlli va ko‘ngli ochiq insonlar uchun yetarli hujjatdir.
3. Zulm va takabburlik qilgan har qanday kuchli shaxs ham oxir-oqibat halok bo‘ladi. Fir’avnning qudrati va saltanati unga hech qanday foyda bermadi. Bu esa mo‘minlarga sabr qilish va haq ustida turish kerakligini o‘rgatadi.
4. Muso alayhissalomning jasorati – haqiqatni aytishda hech kimdan qo‘rqmaslik, hatto eng zolim hukmdorga ham haqni ochiq aytish lozimligini ko‘rsatadi. Bu dars har bir musulmon uchun ibratdir.
5. Ilm va ishonch – Muso alayhissalomning “lazim bildim” degan so‘zi mo‘minning qalbida haqiqatga bo‘lgan ishonch mustahkam bo‘lishi kerakligini va bu ishonch uning so‘z va amallarida namoyon bo‘lishini o‘rgatadi.