Isro surasi — Oyat 101

Kalimalarning ma'nolari:

• Tis’i oyot — to‘qqiz mo‘jiza.
• Bayyinot — ochiq-oydin, yaqqol dalillar.
• Mas’huran — sehrlangan, aqli buzilgan.

Tafsir:

Biz Muso alayhissalomga to‘qqizta ochiq-oydin mo‘jiza berdik. Bu mo‘jizalar uning haq payg‘ambar ekanligiga yaqqol dalil bo‘lib, ular quyidagilardir: aso (tayoqning ilonga aylanishi), qo‘lning oppoq yorug‘ bo‘lib chiqishi, qurg‘oqchilik yillari va mevalarning kamayishi, to‘fon (suv bosqini), chigirtka, qumalak (bit), qurbaqalar va qon (suvning qonga aylanishi). Bularning barchasi Fir’avn va uning qavmiga Musoning rostgo‘yligini isbotlovchi aniq mo‘jizalar edi.

Ey Muhammad! Agar yahudiylar bu haqda shubha qilsalar, sen Isroil avlodlaridan — Musoning mo‘jizalarini ko‘rgan ota-bobolarining avlodlaridan so‘ra. Ular bu voqeani bilishadi. Muso bu mo‘jizalar bilan ularning oldiga kelganida, Fir’avn unga shunday dedi: "Ey Muso! Men seni sehrlangan deb o‘ylayman. Chunki sen aql-idrokni lol qoldiradigan g‘aroyib ishlarni qilyapsan, bu esa sehrning ta’siridandir, deb gumon qilaman."

Fir’avnning bu so‘zi o‘jarlik va haqni inkor etishdan boshqa narsa emas edi. U Musoning mo‘jizalarini ko‘rib turardi, lekin kibr-u havosi tufayli ularni sehr deb atadi.

Foydalar:

1. Alloh taolo o‘z payg‘ambarlarini mo‘jizalar bilan qo‘llab-quvvatlaydi va ularning da’vatini isbotlaydi. Bu mo‘jizalar haqni botildan ajratish uchun ochiq-oydin bo‘ladi.
2. Haqni inkor etuvchilar, hatto eng yaqqol dalillarni ko‘rsalar ham, o‘jarlik qilib, ularni boshqa talqin qilishga urinadilar. Fir’avnning "sehrlangan" degan so‘zi shunga dalildir.
3. Muso alayhissalomning mo‘jizalari haqida bilish mo‘minning iymonini mustahkamlaydi va Allohning qudrati oldida insonning ojizligini eslatadi.
4. Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamga yahudiylar bilan bahs-munozarada dalil keltirish o‘rgatilgan. Bu esa islomda haqni aniqlash uchun murojaat qilish va shubhalarni bartaraf etish odobini ko‘rsatadi.
5. Bu voqea mo‘minlarga sabr va matonatni o‘rgatadi — haq yo‘lida da’vat qilayotganda, hatto kuchli dushmanlar qarshilik ko‘rsatsa ham, Allohning yordami doimo mo‘minlar bilan ekaniga ishonch hosil qilish kerak.