اسراء سۈرىسى — ئايەت 11

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• يَدْعُو: چاقىرىدۇ، تىلەيدۇ.
• الْإِنسَانُ: ئىنسان، بەندە.
• بِالشَّرِّ: يامانلىق بىلەن، زىيان-زەخمەت بىلەن.
• دُعَاءَهُ بِالْخَيْرِ: ياخشىلىق تىلىگەندەك تىلەيدۇ.
• عَجُولًا: ئالدىراپ-تەنەپ قىلغۇچى، ئالدىراقسان.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئىنسان بەزىدە ئاچچىقى كەلگەندە ئۆزىگە، بالىسىغا ياكى مېلى-مۈلكىگە يامانلىق تىلەپ قويىدۇ. بۇ خۇددى ئۇنىڭ ياخشىلىق تىلىگىنىدەك بولىدۇ. ئەگەر ئاللاھ تائالا ئۇنىڭ بۇ خاتا تىلىكىنى ئىجابەت قىلىدىغان بولسا، ئۇ ھالاك بولۇپ كېتەتتى، بالىسى ۋە مېلى-مۈلكىمۇ ھالاك بولاتتى. لېكىن ئاللاھ تائالا ئۆزىنىڭ رەھمىتى ۋە ھېكمىتى بىلەن ئۇنىڭ يامانلىق تىلىكىنى ئىجابەت قىلمايدۇ، چۈنكى ئۇ بۇنداق تىلەكنى ئەمەلىيەتتە قەستەن قىلمىغانلىقىنى، پەقەت ئاچچىقىنىڭ تەسىرىدە ئېغىزدىن چىقىرىپ قويغانلىقىنى بىلىدۇ. ئىنسان تەبىئىي جەھەتتىن ئالدىراقسان ۋە سەبىرسىز يارىتىلغان بولۇپ، ئۇ سەۋر-تاقەت قىلماستىن ئۆزىگە زىيان يەتكۈزىدىغان نەرسىلەرنىمۇ ئالدىراپ تىلەپ قويىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىنسان ئۆز تىلىغا ھۆكۈم قىلىشى، ئاچچىقى كەلگەندە ئۆزىگە، بالىسىغا ياكى مېلىغا يامانلىق تىلىمەسلىكى كېرەك. شۇنداقلا ئاللاھ تائالانىڭ بەندىلىرىگە بولغان رەھمىتىنىڭ كەڭلىكىنى ۋە ئۇنىڭ ھېكمىتىنىڭ چوڭقۇرلۇقىنى چۈشىنىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزنىڭ بىلمەستىن قىلغان خاتالىقلىرىمىزنى كەچۈرۈم قىلىدۇ ۋە بىزنى ھالاكەتتىن ساقلايدۇ. شۇڭا بىز ئاللاھقا تەۋبە قىلىپ، ئۇنىڭ رەھمىتىگە ئىلتىجا قىلىشىمىز، ھەر قانداق ئىشتا ئالدىراشماي، سەۋر-تاقەت بىلەن ئىش قىلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنى ھەر قانداق يامانلىقتىن ساقلىسۇن ۋە بىزگە ياخشىلىق تىلەشنى نېسىپ قىلسۇن.